Rikicin diflomasiyya ya kaure tsakanin Ghana da Afirka ta Kudu kan mutuwar wani ɗan Ghana, inda gwamnatocin biyu suka bayar da bayanai daban-daban kan yadda da kuma lokacin da aka kashe mutumin.

Taƙaddamar ta biyo bayan zanga-zangar adawa da shige da fice da aka gudanar a faɗin Afirka ta Kudu a ranar 30 ga Yuni, a lokacin da dubban masu zanga-zanga suka nemi a kori 'yan ƙasashen waje marasa takardu daga ƙasar.

Ministan Harkokin Waje na Ghana, Samuel Okudzeto Ablakwa, ya ce gwamnati ta samu rahotanni cewa an kashe wani ɗan Ghana a lokacin zanga-zangar.

A wata sanarwa, ma'aikatar ta ce wanda abin ya shafa mai suna Bashiru Isak mai shekaru 40, an ce an harbe shi har lahira a Khayelitsha da ke Cape Town, yayin tashin hankalin da aka alaƙanta da zanga-zanga a ƙasar baki ɗaya.

Sai dai Afirka ta Kudu ta ƙi yarda da cewa mutuwar tana da alaƙa da zanga-zangar adawa da 'yan ƙasa.

Ministar Shari'a da Ci gaban Kundin Tsarin Mulki, Mmamoloko Kubayi, ta ce wanda aka kashe, a hakika, dan Ghana mai shekaru 35 mai suna Kwabena Boagen, an harbe shi a wani shagon aski a Nyanga a ranar 29 ga Yuni — rana ɗaya kafin zanga-zangar ta fara.

Kubayi ta ce 'yansanda sun yi imani cewa kisan yana da alaƙa da karbar kuɗi ta hanyar barazana kuma ba shi da alaƙa da zanga-zangar adawa da shige da fice. Ta yi kira ga Ghana da ta bi hanyoyin diflomasiyya da aka kafa wajen kai ƙorafe-ƙorafe, sannan ta yi gargaɗi game da yaɗuwar labaran karya.

Bayanan da aka samu kan rashin jituwar sun ƙara ƙara rura wutar rikicin tsakanin ƙasashen biyu, bayan makonni kawai da fushin da ya tashi a Ghana kan wani bidiyon da ya yadu sosai wanda ke nuna an duka wani dan Ghana a Afirka ta Kudu. Lamarin ya sa hukumomi a Accra suka mika korafi.

Babban Ofishin Jakadancin Ghana a Pretoria ya ce ya mika ƙorafi ga Ma'aikatar Hulɗar Kasa da Kasa da Hadin Guiwa ta Afirka ta Kudu (DIRCO) kuma ya shigar da ƙorafi ga Hukumar 'Yan Sanda ta Afirka ta Kudu (SAPS).

Ƙasar ta Yammacin Afirka ta ce ta nemi Hukumar Tarayyar Afirka (AU) kan "hare-haren ƙiyayya ga 'yan Afirka a Afirka ta Kudu", inda ta ƙara da cewa tana sa ran hukumar tarayya za ta ba da fifiko ga batun a taron ta na gaba.

A zanga-zangar ranar Talata a Afirka ta Kudu, an ga dubban mutane suna yawo a manyan biranen kasar da unguwanni, suna neman gwamnati ta ɗauki matakin da ya fi ƙarfi kan shige da fice ba bisa ka'ida ba.

Yayin da hukumomi suka bayyana zanga-zangar a matsayin ta lumana, 'yan sanda sun bayar da rahoton wasu lokuta da aka fasa shaguna da kayan kasuwanci da cin zarafin baƙi waɗanda ke ci gaba da zama a ƙasar duk da wa'adin 30 ga Yuni da masu shirya zanga-zangar suka sanya ba a hukumance ba.

Hukumomi sun ce kimanin mutane 900 aka kama a lokacin zanga-zangar kan zargin satar kaya da laifuka masu alaƙa da shige da fice.