| Hausa
AFIRKA
3 minti karatu
An ci gaba da amfani da cin zarafin jinsi a matsayin makamin yaƙi a Sudan: MDD
Rahoton ya nuna cewa aƙalla mutum 838 ne abin ya shafa, ciki har da mata 539, yara mata 284, maza takwas da yara maza bakwai.
An ci gaba da amfani da cin zarafin jinsi a matsayin makamin yaƙi a Sudan: MDD
An ci gaba da amfani da cin zarafin jinsi a matsayin makamin yaƙi a Sudan: MDD / Reuters Archive

Majalisar Ɗinkin Duniya ta ce ana amfani da cin zarafi na matsayin “makamin yaƙi” a duk tsawon rikicin Sudan, inda daruruwan lokutan da aka tabbatar sun kasance kaɗan ne daga ainihin yawan cin zarafin da ake aikatawa.

A wani rahoto da Ofishin Kare Haƙƙin Dan’adam na Majalisar Ɗinkin Duniya ya fitar a ranar Talata, an bayyana cewa an samu lokuta 546 na cin zarafi da ke da alaƙa da rikici a jihohi 16 daga cikin jihohi 18 na Sudan, tsakanin farkon rikicin a watan Afrilun 2023 zuwa tsakiyar watan Afrilun 2026.

Rahoton ya nuna cewa aƙalla mutum 838 ne abin ya shafa, ciki har da mata 539, yara mata 284, maza takwas da yara maza bakwai.

Rahoton ya ce cin zarafin jima'in ya yi daidai da yadda rikicin ya bazu zuwa sabbin yankuna da kuma hanyoyin da masu gudun hijira ke bi, inda ake amfani da shi wajen razana da kuma haddasa wa fararen hula mummunan tashin hankali na tunani.

Babban Kwamishinan Majalisar Ɗinkin Duniya kan Haƙƙin Dan’adam, Volker Turk, ya ce:

“Kamar yadda na yi gargaɗi a ƙarshen ziyarata zuwa Sudan a watan Janairu, ana amfani da cin zarafin jima'i a matsayin makamin yaƙi.”

Ya ƙara da cewa:

“Wannan laifin yaƙi ne, kuma idan an aikata shi a matsayin wani ɓangare na hare-hare masu faɗi ko na tsari kan fararen hula, to laifi ne da ya kai matsayin laifin cin zarafin bil’adama.”

Yawancin lokutan da aka tabbatar an danganta su da maza masu sanye da kayan rundunar Rapid Support Forces (RSF), ƙungiyoyin da ke da alaƙa da ita da kuma mayakan Larabawa, sai dai rahoton ya ce an kuma danganta wasu laifukan da wasu ɓangarorin da ke ɗauke da makamai.

Rahoton ya tattara nau’o’in cin zarafin da suka haɗa da fyade, fyaden gangami, bautar da mutane ta fuskar jima'i, tilasta aure da kuma azabtarwa ta hanyar jima'i.

Aƙalla mata da yara mata 85 an tsare su tare da mayar da su bayi ta fuskar jima'i, yayin da aƙalla mutum 59 suka ɗauki ciki ko suka haifi yara sakamakon fyade.

Rahoton ya kuma bayyana mutuwar aƙalla mutum 13 da suka haɗa da mata, maza da yara, mafi yawansu bayan munanan hare-haren fyaden gangami. Mafi ƙarancin shekarun wanda abin ya shafa kuwa shi ne shekaru tara.

Yayin da yake gargaɗin cewa rashin hukunta masu laifi na ƙara rura wutar irin waɗannan munanan ayyuka, Turk ya yi kira da a gudanar da bincike mai zaman kansa tare da hukunta duk waɗanda suka aikata laifukan, ciki har da waɗanda ke da alhakin jagoranci da bayar da umarni.