A karon farko tun bayan Istanbul 2004, Turkiyya za ta karbi bakuncin taron shugabannin NATO - inda za ta tarbi shugabannin kasashe 32 da ke kawance a daidai lokacin al’amura ke tilasta sake fasalin kawancen.
Shekaru 22 tsakanin Istanbul da Ankara na ba da labarin Turkiyya guda biyu daban-daban - da kuma NATO guda biyu daban-daban.
A shekarar 2004, Turkiyya ta kasance kasa mai tasowa a yankin, inda ta bude kofofinta ga kawancen da ke fadada da kwarin gwiwa.
A shekara ta 2026, ita ce mai fitar da kayayyakin tsaro, mai shiga tsakani a duniya da aka aminta da ita, kuma daya daga cikin mambobin NATO mafi mahimmanci - za ta karbi bakuncin taron koli wanda zai iya fayyace alkiblar kawancen a nan gaba.
A cikin wadannan shekaru ashirin, Turkiyya ta fuskanci sauyi da 'yan kalilan suka yi tsammani - daga kasar da ke neman a karbe ta a cikin cibiyoyin Yammacin duniya zuwa wacce yanzu ke tsara sharuddan muhawara a cikinsu.
A yanzu Turkiyya ba wai kawai mamba ce ta NATO ba — kawa ce da ake kira ta zo ta taka rawae sulhuntawa a duk lokacin da rikici ya afku.
Taron kolin Ankara shi ne matakin kasa da kasa wanda wannan sauyi ke kan gaba a batutuwan tattaunawa.
Turkiyya a yanzu na da iko da Bahar Maliya, tana ba da zurfin dabaru a Gabashin Bahar Rum, kuma tana aiki a matsayin hanyar shiga Gabas ta Tsakiya da Caucasus.
Tana da iyaka da Rasha, iyaka da Iran, kuma tana tsaye a matsayin ginshiƙin kudu maso gabashin yankin Balkan.
Taruka biyu, duniyoyi biyu
A taron kolin Istanbul na 2004, an shigar da sabbin mambobi bakwai cikin NATO, an faɗaɗa kasancewar ƙungiyar a Afghanistan, an amince da wani aikin horo a Iraki, kuma an tabbatar da janyewar ta daga Bosnia.
Yammacin duniya sun amince da shugabancinta a duniya; an fayyace barazanar a fili tare da baje shi a wajen ƙungiyar.
Zuwa shekarar 2026, barazanar tana cikin ƙungiyar kanta - a cikin tashin hankalin da ke yawo a Tekun Atlantika.
Lokacin da taron ya gudana yana kama da taswirar yadda tsarin ƙasashen duniya ya yi rauni.
Ukraine-Rasha: Yaƙin da a yanzu ke cikin shekara ta huɗu. An gudanar da zaman tattaunawa a kan tebura da aka kafa a Turkiyya. Duk da haka ba a cim ma yarjejeniyar tsagaita wuta mai ɗorewa ba, kuma tsarin ya ci gaba da tsayawa cak.
Gabas ta Tsakiya: Yaƙin haɗin gwiwa tsakanin Amurka da Isra'ila da Iran ya haifar da babban rikici tsakanin Washington da ƙawayenta na Turai. Batun Falasɗinu na ci gaba da raba ra'ayoyin ƙasashen duniya.
Ƙasashen Yammacin Duniya: Sojojin Amurka sun kai hari kan Venezuela a watan Janairun 2026, inda suka sace Shugaba Maduro suka kuma kai shi New York.
Wannan ya biyo bayan burin Amurka kan Greenland - yankin Denmark mai cin gashin kansa - wanda ya haifar da alamar tambaya game da wanzuwar NATO. Takunkumin mai da Amurka ta sanya wa Cuba ya ƙara ta'azzara rikicin yankin.
A kan wannan yanayi, tsarin ƙasa da ƙasa yana shiga wani sabon zamani ba tare da wata ma'ana ba - wanda iko, maimakon mulki, ke zama ƙarfi da ake amfani da shi don zartar da hukunci.
Trump, Iran, da jarrabawar tabbatuwar NATO
Shugaban Amurka Donald Trump ya kira kawayen NATO na Yamma waɗanda suka ƙi buɗe sararin samaniyarsu da sansanonin soji don yaƙin Amurka da Isra'ila da Iran a matsayin "matsorata".
Sakataren Harkokin Waje Rubio ya bayyana cewa suna "buƙatar sake kimanta darajar NATO". Trump da kansa ya bayyana ƙungiyar a matsayin "damisar takarda".
Uzuri ko hujjar ƙawaye na Turai na da nauyi: an ƙaddamar da yaƙin ba tare da wani dalili na shari'a ko shawarwari na haɗin gwiwa ba, sannan aka nemi taimako don rikicin da ya haifar.
A cikin wannan hali, Turkiyya ta kuma ƙi buɗe sararin samaniyarta ko sansanoninta don yaƙin Iran kuma ta ci gaba da kira da a koma teburin tattaunawa.
Sakataren Janar na NATO Mark Rutte ya ziyarci cibiyoyin masana'antar tsaro na Turkiyya kuma ya sanar da cewa taron masana'antar tsaro da aka haɗa da taron Ankara zai zama babban taron masana'antu a tarihin NATO.
Manufar da ta fito daga wannan rikicin ita ce samun sabuwar NATO ta 3.0.
A cikin tsarin Rutte, Amurka ta ci gaba da ba da tallafin nukiliya da na al'ada da aka saba bayarwa yayin da mambobin Turai ke ɗaukar ƙarin nauyi kan tsaro da aka saba.
Za a tantance rahoton ci gaba na farko game da alƙawarin kashi biyar cikin ɗari na kudaden da ake samu da aka amince da shi a taron kolin Hague a Ankara. Duk manyan hafsoshin tsaro 32 sun bayyana karara cewa dole ne a fassara alƙawarin zuwa abubuwan da za a iya cim mawa da matakan shiri.
Taron kolin Ankara zai zama babban dandamali na farko da aka tattara NATO samfurin 3.0 a hukumance.
Manufar Turkiyya kan harkokin waje mai cin gashin kanta
A cikin wannan lokaci mai cike da rikici, Turkiyya ta mamaye ɗaya daga cikin wurare mafi ban mamaki a cikin NATO. Akwai bangarori uku.
Yukren–Rasha: Turkiyya ta sayar wa Ukraine jiragen yaki marasa matuki da makamai kuma ta rufe mashigar ruwa ga jiragen yaƙi a ƙarƙashin Yarjejeniyar Montreux, wanda ya hana Rasha ƙarfafa rundunar sojin ruwanta ta Tekun Bahal Maliya.
A lokaci guda kuma, Turkiyya ta karɓi baƙuncin tattaunawa da dama a Istanbul a duk tsawon shekarar 2025.
Tattaunawar da Ministan Harkokin Waje Hakan Fidan ya jagoranta ta kawo ɓangarorin biyu kan yarjejeniyar tsagaita wuta, amma babu wani ci gaba da aka samu. Turkiyya ta kasance ɗaya daga cikin waɗanda ba kasafai ake samun su a cikin waɗanda ke ci gaba da riƙe matsayin tattaunawar ba.
YPG/PKK: Fiye da shekaru goma, Turkiyya ta gargaɗi Amurka da kada ta goyi bayan YPG - ƙungiyar 'yan ta'adda ta PKK da ke Siriya - amma Washington ta yi watsi da waɗannan gargaɗin.
A watan Janairun 2026, Wakilin Musamman na Amurka kan Syria ya sanar da cewa rawar da SDF ta taka a matsayin "babban rundunar yaƙi da Daesh" ta "kare gaba ɗaya," kuma an wargaza tsarin ƙungiyar 'yan ta'adda a cikin wani tsari da ya ɗauki tsawon makonni da dama.
A zahiri, Washington ta amince da dogon bayanin da Ankara ta yi - ba tare da ɓata lokaci ba, kuma ba tare da wata shakka ba.
Isra'ila: Turkiyya tana cikin mambobin NATO da ba kasafai suka yi Allah wadai da manufofin Isra'ila a Gaza tun daga farko.
Wannan matsayin ya sa Ankara ta sami matsayi na musamman a duniyar Musulmi kuma ya ƙarfafa matsayin Türkiye da amincin yankin.
A gefe guda kuma, dangantakar Turkiyya da Amurka da Turai ta shiga wani sabon zamani na daidaito
Ba a warware matsalolin da suka daɗe ba, amma dangantakar ta sami gagarumin ci gaba zuwa daidaito.
A watan Satumban 2025, an gayyaci Erdogan zuwa Fadar White House a karon farko tun daga shekarar 2019.
A watan Maris din 2026, Ma'aikatar Shari'a ta Amurka ta cim ma yarjejeniyar dage shari'a da bankin Halkbank - inda ta danganta yarjejeniyar da gudummawar da Turkiyya ta bayar ga tattaunawar Gaza da kuma kokarin tsagaita wuta na 2025.
Trump ya kuma nuna kyakkyawan fata kan takardun takunkumin F-35 da CAATSA.
Alamar da ta fi bayyana a fili ta daidaita da Turai ita ce tsarin Eurofighter: A shekarar 2025 an amince da sayar da jiragen yaki 40, wadanda Jamus ta hana tsawon shekaru.
Cigaban kayan tsaro na Turkiyya da samun Karfi Matsakaici
Turkiyya ba wai kawai mai sayen kayayyaki daga NATO ba ce - ta zama mai sayarwa.
Jiragen Eurofighter: An ɗage takunkumin hana amfani da jiragen yaƙi na Jamus a watan Yunin 2025. A watan Oktoban 2025, Erdogan da Firaministan Birtaniya Starmer sun sanya hannu kan yarjejeniyar da ta kai Yuro biliyan tara don jigilar jiragen yaƙi na Eurofighter 20.
HURJET–Spain: Ta hanyar haɗin gwiwa da kamfanonin TAI, Airbus da Sifaniya suka kafa, za a isar da jiragen sama masu saukar ungulu 30. Masana'antar Sifaniya tana da kashi 60 cikin 100 na hannun jari - wani samfurin haɗin gwiwa wanda ya wuce tallace-tallace da aka saba gani.
Cinikin yakin lantarki na farko na NATO: ASELSAN ya fitar da tsarin yaƙin lantarki na dala miliyan 410 zuwa Poland - irin wannan ciniki shi ne na farko da aka taɓa yi wa mambar NATO.
Bayraktar TB3: A lokacin atisayen Steadfast Dart na NATO na 2026, an ƙaddamar da TB3 daga TCG Anadolu kuma ya zama motar sama ta farko ta ruwa mara matuki da ta harba harsasai masu rai a lokacin atisayen NATO a Tekun Baltic.
KAAN: Ana sa ran za a sanya hannu kan kwangilar samar da jiragen sama na zamani a shekarar 2026. An kuma tabbatar da tattaunawar farko kan jirgin saman KAAN a matsayin wani ɓangare na neman jirgin saman yaƙi na ƙarni na biyar na Sifaniya.
Kasuwancin tsaro da na sararin samaniya na Turkiyya ya kafa tarihi na kai yawan dala biliyan goma a shekarar 2025.
Amma maimakon karfin tattalin arziki ko jan hankali na akida, Turkiyya na sanya kanta a fagen duniya ta hanyar tsakiyar yankinta da kuma hanyar sadarwa mai zurfi ta dangantaka.
Jerin abubuwan da aka shigar a cikin tarihin shiga tsakani na Turkiyya ya shafi Afganistan zuwa Balkan, yankin Kahon Afirka zuwa Caucasus: wurin tattaunawa tsakanin Ukraine da Rasha da kuma Hanyar Jigilar Hatsi; Sanarwar Ankara ta Disamban 2024 wadda ta kawo karshen rikicin Habasha da Somalia; hanyoyin diflomasiyya a Libya da Syria; da kuma rawar da za ta taka a musayar fursunonin Amurka da Rasha.
Shekaru ashirin da biyu da suka gabata a Istanbul, Erdogan ya bude kofa ga sabbin mambobi a matsayin Firaminista.
Yanzu, a matsayinsa na Shugaban kasa, yana kan gaba a teburin da zai tantance hanyar da NATO ke tafiya - da kuma a karkashin jagorancin wa.
A duk tsawon wannan tsari, Turkiyya ba ta taka rawa ko daya ba amma ta taka wasu uku masu goyon baya a lokaci guda: rundunar soja ta biyu mafi girma a NATO, mai shiga tsakani a duniya, da kuma tushen bangaren kudu maso gabashin kawancen.
A tsakanin 7-8 ga Yuli, Ankara ba wai kawai za ta karbi bakuncin wani taro ba ne. Za ta shirya wani muhimmin babi a tarihi - babi da za a bayyana sabuwar NATO samfurin 3.0, kuma wataƙila a cikin sa za a rubuta sabon tushen ƙungiyar.













