Lokacin da teku ta fara haɗiye gonar rogo ta mahaifinsa, Bernard Koffi, wani mai kamun kifi a ƙauyen Hillacondji da ke Benin, ya riga ya koyi yadda ake karanta yanayin teku. Shekaru da yawa, bakin Kogin Mono - muhimmiyar hanyar sufuri da noma ta cikin gida - na canza wa, tana ƙara faɗaɗuwa da kuma ƙara fuskantar rikici.

"Ruwa yana girmama ƙasar," Bernard ya shaida wa TRT Afrika yayin da yake tsaye a kan wani yanki na ƙasa wanda a da yake mita ɗari biyu daga bakin teku. "Yanzu, yana zuwa ga gidajenmu. Muna rasa ɗan ƙari kadan a kowane lokacin damina."

'Yan makonni da suka gabata, Bernard ya ji labarin da ya mayar da tunaninsa na rashin tabbas zuwa bege mai taka tsan-tsan. Bankin Duniya ya amince da shirin samar da kuɗi na dala miliyan 240 wanda aka yi niyyar kashe su kai tsaye ga rikice-rikicen da ke sake fasalin gabar tekunsu. Tallafin zai mayar da hankali ne kan daidaita bakin tekun Bouche du Roy da bakin Kogin Mono - ruwan da ke barazana ga al'ummarsa.

"Suna cewa za su ƙarfafa bakin tekun kuma su dawo da bambarsa," in ji shi, yana nuna wani yanki na dausayi da ya lalace. "Idan bishiyun suka dawo, kifayen za su sami wurin ɓuya da kiwo. A gare mu, wannan ba muhalli kawai ba ne; wannan shi ne asusun bankinmu."

Magance ambaliyar ruwa

Shirin, wanda aka sani da Shirin Tattalin Arziki da Juriya na Yankin Gabashin Afirka ta Yamma (WACA+), ya kai wani muhimmin lokaci. Yankunan bakin teku a Yammacin Afirka suna daga cikin yankunan da suka fi samun ci gaba a fannin tattalin arziki a nahiyar, duk da haka shekaru da dama na zaizayar ƙasa, ambaliyar ruwa, da lalacewar muhalli—wanda sauyin yanayi ya hanzarta afkuwar su—sun yi wa tattalin arzikin yankin asarar biliyoyin daloli.

Ga ƙasashe kamar Benin da Mauritania, inda babban kaso na amfanin gona ya dogara da kayayyakin more rayuwa na bakin teku, yawon buɗe ido, da kamun kifi, barazanar rayuwa ce. Sabon shirin na da manufar kare mutane sama da rabin miliyan daga illolin zaizayar ƙasa da ambaliyar ruwa yayin da ake samar da ayyukan yi kusan 13,000 a matakin farko kawai.

A Mauritania, barazanar tana nan a wajen babban birnin. A cikin unguwannin bakin teku na Nouakchott, jama’a suna rayuwa cikin fargabar guguwar hunturu da ke haifar da guguwar Tekun Atlantika da ke faɗuwa a kan tuddai masu rauni.

Ga Fatimetou Mint El Arbi, mai sarrafa kifi kuma uwar 'ya'ya huɗu, tuddai su ne kawai shinge tsakanin ƙaramin kasuwancinta da ibtila'i.

"Lokacin da teku ta ratsa, ruwan gishiri yana lalata komai. Yana mamaye hanyoyi, don haka ba za mu iya kai kifin kasuwa ba. Kifin yana ruɓewa, kuma muna rasa komai," in ji ta.

‘Tattalin arzikin albarkatun teku’

A ƙarƙashin sabon tallafin Bankin Duniya, Mauritania za ta sami kuɗi don ƙarfafa tsarin dune wanda ke kare babban birnin daga guguwa. Amma ga Fatimetou, mafi girman ɓangaren shirin ba wai kawai shingayen zahiri ba ne - karfafa tattalin arziki ne. Shirin ya haɗa da wani ɓangare na tsarin garantin bashi wanda aka tsara don bayar da har zuwa dala miliyan 20 a cikin sabbin lamuni musamman ga kamfanonin sarrafa kifi kamar nata.

"Babban abokin gaba na shi ne banki," in ji Fatimetou. "Suna ganin mace mai murhun hayaki kuma ba sa ganin kasuwanci. Idan wannan shirin ya taimaka mana muka samu lamuni don sayen ingantattun injinan daskararwa da ajiya, za mu iya daina rasa kayanmu ga ruwa kuma mu fara habaka."

Daraktan Yanki na Bankin Duniya Chakib Jenane, yana magana kan hangen nesa mai faɗi game da tallafin, inda ya jaddada gaggawar aiwatar da wannan ƙoƙarin.

"Al'ummomin bakin teku na Yammacin Afirka suna kan gaba a cikin sauyin yanayi," in ji Jenane, yana mai lura da cewa shirin zai rage fuskantar zaizayar ƙasa da ambaliyar ruwa ga mutane sama da 500,000.

Shirin WACA+ ya ginu ne bisa ƙoƙarin da aka yi a baya a yankin da ya ba da kuɗaɗen gina ganuwar teku da kuma ciyar da rairayin bakin teku, amma masu zane-zanensa suna mai da hankali sosai kan abin da suka kira "tattalin arzikin albarkatun teku."

Ba da horo da dawo da ingancin rayuwa a teku

Bayan kayayyakin more rayuwa, aikin zai dawo da hekta 3,000 na damba da yankunan dausayi na bakin teku—shingayen ambaliyar ruwa na halitta waɗanda kuma ke zama muhimman wuraren kiwon kifi. A lokaci guda, zai samar da taimakon fasaha, horo, da kuma kuɗi ga ƙananan kamfanoni, da matsakaitan masana'antu a fannoni daban-daban, tun daga kiwon kifi da yawon shakatawa na muhalli zuwa ayyukan ruwa.

Yayin da rana ke faɗuwa a kan Kogin Mono, aikin bai fara ba tukuna. Amma a karon farko cikin shekaru, mutanen da ke kallon ruwa suna jin cewa jarin da aka zuba a rayuwarsu ya yi daidai da girman barazanar. Teku, suna fatan, zai sake zama babbar kadararsu.

Ga Bernard a Benin, alƙawarin horaswa da dawo da yanayin halittu yana ba da makoma fiye da kamun kifi.

"Ba ma roƙon teku ta tafi," in ji shi. "Muna roƙon mu koyi yadda za mu rayu da ita. Idan suka gyara bakin teku suka koya mana yadda ake aiki a harkokin yawon buɗe ido ko kiwon kifi, 'ya'yana maza ba za su bar gida su nemi aiki a wani wajen ba.”