Ko zama da masu busa sigari na ba da damar samun haihuwa ko da ba ka shan taba?
RAYUWA
4 minti karatu
Ko zama da masu busa sigari na ba da damar samun haihuwa ko da ba ka shan taba?Wani nazarin WHO ya alakanta shakar hayakin taba sigari da rashin haihuwa ga maza da mata. Amma kwararru sun gargadi matan da ba sa shan taba amma suke shakar hayakin da suna da hatsarin kasa haihuwa sama da maza sau 1.2.
Matan da ba sa shan taba amma suke zama kusa da masu sha na fuskantar hatsarin kasa haihuwa, in ji, WHO. / TRT Afrika

Ga mutanen da ke ƙoƙarin haihuwa, daina shan taba na iya zama matakin fari. Amma idan kai ko ke ba kwa shan tabar kanku fa?

Hukumar Lafiya ta Duniya (WHO) tana gargaɗin cewa hayakin tabar da wani ya sha a kusa da kai na iya shafar haihuwa, ma'ana hatsarin kasa haihuwa ba ya takaita ga mutanen da ke shan taba kawai.

"Rashin shan taba ba lallai bane yana nufin ba ka fuskantar hatsarin shan taba," in ji Dr William K Maina na Shirin Kula da Taba a Ofishin WHO na Yankin Afirka.

Hayakin tabar da wani ke sha na fitowa ne daga karan sigarin da suke sha. Wadanda ba sa shan taba za su iya shaƙar waɗannan abubuwa masu guba ba tare da son ransu ba.

A cewar nazarin na WHO, matan da ba sa shan taba amma suna shakar hayakin da masu sha suka busar na da kimanin hatsarin rashin haihuwa sau 1.2. Bincike ya kuma nuna cewa suna iya samun ƙarancin damar daukar ciki a kowane wata.

Amma babu wani takamaiman matakin shakar hayakin da aka ɗauka a matsayin mai aminci.

"Shaidar .… ba ta tabbatar da takamaiman iyaka ko adadin sigari, sa'o'i ko kwanakin shakar hayakin da babu hatsarin haihuwa tare da shi ba," in ji Maina.

Wannan yana sa mutane su ɓatar da lokaci a cikin yanayi mai muhimmanci.

WHO ta ba da shawarar guje wa shan taba ta kowace hanya, musamman a wurare da suke a rufe kamar gidaje, wuraren aiki da ababen hawa. Ga ma'auratan da ke shirin ɗaukar ciki, Maina ta ce taimaka wa abokin shan taba ya daina shan taba zai iya kare mutanen biyu daga ci gaba da shakar hayakin.

Gargaɗin ya zo tare da manyan shaidu da ke danganta shan taba kai tsaye da rashin haihuwa.

Binciken da aka gudanar tsakanin 2000 da 2026 ya gano cewa matan da ke shan taba a halin yanzu suna da hatsarin rashin haihuwa da kashi 40% fiye da waɗanda ba sa shan taba. Binciken ya kuma gano cewa matan da suka taɓa shan taba a baya amma ba su sake samun hatsarin rashin haihuwa da kashi 25% kasa da matan da suka ci gaba da shan tabar.

Ga maza, tasirin na iya haɗawa da ƙarancin ingancin maniyyi da rashin kuzari yayin jima'i. Wani nazari da aka yi kan bincike 44 da suka shafi maza sama da 60,000 ya gano alaƙa tsakanin shan taba da rashin kuzari yayin jima'i, matsalolin fitar maniyyi, rashin motsawar maniyyi da kuma rashin kyawun siffar maniyyi.

Shan taba kuma na iya shafar ma'auratan da ke shan maganin haihuwa. Wani nazari na bincike guda 21 ya gano cewa masu shan taba suna da kusan kashi 44% na ƙarancin damar daukar ciki da kuma kashi 46% na ƙarancin damar haihuwa, ko rashin tabbas din daukar ciki a lokacin al’ada.

Kuma sabbin kayayyakin taba sigari ba lallai ba ne su zama madadi mai aminci.

Shaida kan sigari mai aiki da lantarki da bututun ruwa har yanzu na da iyaka, amma binciken da ke fitowa ya nuna yiwuwar hatsarin haihuwa tattare da su. Wani bincike da aka yi kan mata sama da 4,500 ya gano cewa yawan amfani da sigari mai aiki da lantarki yana da alaƙa da raguwar kusan kashi 20% na damar daukar ciki, ko kuma yiwuwar ɗaukar ciki yayin zagayowar al'ada.

A ra’ayin Maina, saƙon yana da sauƙi: ya kamata a ɗauki taba da haihuwa a matsayin wata matsala ta lafiyar haihuwa.

"Mafi muhimmancin saƙo shi ne: a daina shan taba da wuri-wuri, mafi kyau kafin a yi ƙoƙarin ɗaukar ciki."

Kuma ga waɗanda ba sa shan taba, guje wa shakar hayakin na da muhimmanci.

Rashin kunna sigari da shan ta da kanku ba yana nufin kun kubuta daga illarta ba.