Hoggaamiyeyaasha siyaasadda iyo ganacsiga Afrika ayaa Khamiistii isugu yimid caasimadda Rwanda ee Kigali furitaanka Madasha Africa CEO Forum, iyagoo ku baaqay isdhexgal dhaqaale oo ballaaran iyo iskaashi xuduudaha ka gudba si qaaraddu ugu tartami karto caalamka iyadoo ay isbedelayaan xaaladaha ganacsiga iyo maalgashiga.
Shirkan laba maalmood soconaya ee ka dhacaya Kigali ayaa isu keenay in ka badan 2,800 oo ka-qaybgale oo ka kala socday in ka badan 77 dal, oo ay ku jiraan madax dowladeed, maalgashadeyaal, iyo madax ka tirsan shirkado waaweyn oo Afrikaan iyo caalami ah, sida ay qabanqaabiyeyaashu ku sheegeen bayaan.
Madasha oo lagu qabtay halku-dhigga “Miisaanka ama Fashilka: waa maxay sababta Afrika ay Ugu Baahan Tahay inay Qaadato Wada-lahaansho Wadajir” ayaa diiradda saartay baahida loo qabo in dalalka iyo shirkadaha Afrika ay mideeyaan raasumaalka, waafajiyaan xeerarka, isla markaana horumariyaan mashaariicda kaabeyaasha gobolka si looga gudbo suuqyada kala qaybsan.
“Muddo dheer Afrika waxaa ku jira waxyaabo badan oo aan weli si wanaagsan looga faa’iideysan,” ayuu yiri Madaxweynaha Rwanda Paul Kagame intii lagu guda jiray munaasabadda furitaanka.
“Annaga ayay nagu xiran tahay ee ma aha dad kale oo meel kale jooga inaan nafteena gaarsiino heerka aan rabno inaan gaarno. Waxaan leenahay mas’uuliyadda, hibada, iyo fursadda aan isku caawin karno isla markaana qaaradda hore ugu sii wadi karno,” ayuu raaciyay.
Madasha waxaa qabanqaabiyay Jeune Afrique Media Group waxaana si wadajir ah u martigeliyay Hay’adda Maaliyadda Caalamiga ah (IFC), oo xubin ka ah Kooxda Bangiga Adduunka.
Amir Ben Yahmed, oo ah Agaasimaha Guud ee Jeune Afrique Media Group ahna Guddoomiyaha Africa CEO Forum, ayaa sheegay in shirkadaha Afrika ay u baahan yihiin iskaashi xooggan iyo hannaan maaliyadeed oo wadajir ah si ay ugu ballaariyaan howlaha xuduudaha ka gudba una gaaraan koboc weyn.
Agaasimaha Maamulka IFC Makhtar Diop ayaa sheegay in qaaraddu ay horey u leedahay raasumaal iyo fursado maalgashi oo ku filan, balse loo baahan yahay kalsooni dheeraad ah iyo iskaashi xuduudaha ka gudba si dhaqaalaha si wax ku ool ah loo abaabulo loona abuuro shaqooyin.
Doodaha shir madaxeedka ayaa diiradda saaraya saddex mudnaan: ballaarinta maalgashiga hay’adaha Afrika, horumarinta kaabeyaasha gobolka, iyo waafajinta nidaamyada sharciyeed si loo fududeeyo isu socodka raasumaalka, badeecadaha, iyo shaqaalaha guud ahaan qaaradda.
Hoggaamiyeyaasha ka qaybgalaya madasha waxaa ka mid ah Madaxweynaha Nigeria Bola Ahmed Tinubu, Madaxweynaha Kenya William Ruto, iyo Madaxweynaha Mauritania Mohamed Ould Ghazouani, iyo sidoo kale madax ka socda shirkado ay ka mid yihiin Schneider Electric, DP World, iyo NBA Africa.
