Soomaaliya ayaa mar kale ku celisay cambaareynta go’aanka Israa’iil ay ku aqoonsatay Somaliland, oo ah gobol ka go’ay Soomaaliya, iyadoo ku tilmaantay tallaabadaas mid si cad uga hor imaanaysa sharciga iyo xeerarka caalamiga ah, isla markaana xustay in Tel Aviv lagu yaqaanney xadgudubyo la mid ah.

“Qirashada Israa’iil waa ku xadgudub. Marka horeba, waxay ka hor imanaysaa sharciga caalamiga ah iyo xeerarka caalamiga ah ee la aqoonsan yahay. Waxay muujinaysaa sida Israa’iil u tixgelin weyday sharciga iyo nidaamka caalamiga ah,” ayuu yiri Wasiirka Cadaaladda iyo Arrimaha Dastuurka Soomaaliya, Xasan Macallin Maxamuud, isagoo la hadlayay wariyeyaasha intii uu socday Barnaamijka Wadahadalka Istiraatiijiga ah ee Turkiga iyo Afrika oo ay Ankara ku qabatay Akadeemiyada Sirdoonka Qaranka (MİA), isagoo ka jawaabayay su’aalo la xiriira aqoonsiga Israa’iil ee Somaliland.

26-kii Diisember ee sannadkii hore, Israa’iil ayaa ku dhawaaqday inay si rasmi ah u aqoonsatay Somaliland inay tahay dal madax-bannaan oo leh dowladnimo buuxda, taasoo ka dhigtay waddanka keliya ee tallaabadaas qaada. Go’aankaasi ayaa dhaliyay cambaareyn ballaaran oo ka timid dalalka gobolka.

Wasiirka ayaa tilmaamay in tallaabooyinka noocaas ah aysan ku koobnayn Soomaaliya oo keliya, maadaama Israa’iil ay sannado badan ku kacaysay ku xadgudubyo la mid ah.

Wuxuu carrabka ku adkeeyay in aan la oggolaan doonin isku day kasta oo lagu kala qaybinaayo dalka ama lagu qabsanayo qaybo ka mid ah dhulkiisa, isagoo xusay in dalal saaxiib ah ay si cad u taageereen wadajirka dhuleed ee Soomaaliya, oo uu ka mid yahay Turkiga.

Sidoo kale, Xasan Macallin Maxamuud ayaa bogaadiyay doorka Turkiga ee taageerada uu siiyo Soomaaliya ee la-dagaallanka argagixisada, isaga oo tixraacay heshiiska difaac ee labada dal kala saxiixdeen 2024.

“Turkiga, isagoo u hoggaansamaya heshiiska, wuxuu Soomaaliya keenay qalab milatari oo casri ah iyo diyaarado dagaal si loola dagaallamo argagixisada,” ayuu yiri.

Wasiirka ayaa xaqiijiyay in shacabka Soomaaliyeed ay maqleen dhawaaqa diyaaradaha dagaalka ee Turkigu u soo diray Soomaaliya, isagoo sheegay in aragga iyo maqalka diyaaradahaasi ay noqdeen arrin si weyn loo dareemay.

Iyadoo la raacayo heshiiska difaac ee 2024, Turkiga ayaa Soomaaliya siiyay taageero milatari oo ballaaran, oo ay ka mid yihiin diyaarado aan duuliye lahayn oo hubeysan iyo qalab kale, si loo xoojiyo howlgalada ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab.

Turkiga ayaa Soomaaliya ku leh joogitaan xooggan oo isugu jira gargaar bani’aadannimo, mashaariic kaabayaal dhaqaale, barnaamijyo waxbarasho iyo iskaashi milatari.

Duulimaadyada joogtada ah ee diyaaradda Turkish Airlines ayaa isku xira Muqdisho iyo Istanbul, iyo sidoo kale goobo kale oo caalami ah, taasoo fududeysay isku socodka hawada ee u dhexeeya Soomaaliya iyo dalalka caalamka.