WAA KUMA CALI KHAMENEI?

Geerida Hoggaamiyaha Sare ee dalka Iiraan, Cali Khamenei, oo lagu dilay weerar wadajir ah oo ay fuliyeen Maraykanka iyo Israa’iil, waxay soo afjartay muddo saddex iyo soddon sano ah oo uu ahaa lafdhabarta siyaasadda, milatariga iyo fikirka Jamhuuriyadda Islaamiga ah.

Sooyaalkiisii iyo Bilowgii Halganka

Cali Khamenei wuxuu ku dhashay magaalada Mashhad ee dalka Iiraan sannadkii 1939-kii. Waxaa uu waxbarashadiisa diinta ku qaatay xarumo caan ah oo ku yaalla Mashhad iyo Qom. Isaga oo dhalinyaro ah, wuxuu ku biiray dhaqdhaqaaqii Ayatollah Khomeini ee looga soo horjeeday boqortooyadii Maxamed Reza Pahlavi.

Sannadihii lixdamaadkii iyo toddobaatanaadkii, Khamenei dhowr jeer ayaa la xiray, waxaana jirdal u gaystay sirdoonkii dowladdii hore (SAVAK), isagoo markii dambe la musaafuriyay. Markii ay dhalatay Kacaankii Islaamiga ah sannadkii 1979-kii, wuxuu noqday mid ka mid ah xubnaha ugu saamaynta badan nidaamka cusub.

Xilalkii uu soo qabtay iyo Isku-daygii Dilka

• Madaxweyne: Sannadkii 1981-kii, wuxuu noqday madaxweynihii labaad ee Iiraan ka dib dilkii Mohammad Ali Rajai, isagoo xafiiska joogay ilaa 1989-kii.
• Badbaado: Sannadkii 1981-kii, Khamenei wuxuu ka badbaaday isku-day dil oo loo adeegsaday bam lagu qariyay qalabka codka duuba, taas oo sababtay in gacantiisa midig ay si joogto ah u curyaanto.
• Hoggaamiyaha Sare: Ka dib dhimashadii Khomeini sannadkii 1989-kii, waxaa loo magacaabay Hoggaamiyaha Sare, isagoo noqday qofka ugu awoodda badan dalka.

Siyaasadda Dibadda iyo "Iska-caabbinta"

Mudadii uu xukunka hayay, Iiraan waxay dhistay gaashaanbuur gobolka ah oo loo yaqaan "Axis of Resistance" (Xulafada Iska-caabbinta), oo ay ku jiraan ururka Xisbullah ee Lubnaan, maleeshiyaadka Ciraaq iyo Xuutiyiinta Yemen.

Khamenei wuxuu ahaa codka ugu weyn ee taageerayay qaddiyadda Falastiin, isagoo si kulul u naqdin jiray jiritaanka Israa’iil iyo saamaynta Maraykanka ee Bariga Dhexe.

Barnaamijka Nukliyeerka iyo Cunaqabataynta

Barnaamijka nukliyeerka ee Iiraan wuxuu ahaa mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ee muddadii uu xukunka hayay. Inkasta oo uu saxiixay heshiiskii nukliyeerka ee 2015-kii, haddana Khamenei waligiis ma aaminin reer Galbeedka.

Markii Maraykanku ka baxay heshiiskaas 2018-kii, wuxuu hoggaamiyay dalkiisa xilli ay jireen cunaqabatayn dhaqaale oo aad u culus iyo kacdoonno gudaha ah.

Xaaladda Taagan

Geerida Khamenei waxay ku soo aadday xilli Iiraan ay ku jirtay baroordiiq iyo kacdoonno dadweyne oo billowday dabayaaqadii 2025-kii.

Madaxweynaha Maraykanka, Donald Trump, ayaa sheegay in dilka Khamenei uu ahaa mid laga gaaray guul weyn, isagoo ugu baaqay shacabka Iiraan "inay dib u hontadaan dalkooda."

Iiraan hadda waxay wajahaysaa xilli hubaal la'aan ah, iyadoo la iswaydiinayo cidda beddeli doonta hoggaamiyihii muddada dheer hiddaha iyo dhaqanka nidaamka Islaamiga ah ee Iiraan dhisayay.