Guddoomiyaha Golaha Ku-meelgaarka ah ee Madax-bannaanida Sudan, Abdel Fattah al-Burhan, ayaa Isniintii amar ku bixiyay baaritaan xaqiiqo-raadin ah oo ku saabsan dilka la sheegay in Sabtidii loo geystay macdan-qodayaal ku sugnaa meel u dhow xadka Masar.
Golaha ayaa bayaan uu soo saaray ku sheegay in guddiga baaritaanka ay ka mid noqon doonaan wakiillo ka socda Xafiiska Xeer-ilaalinta Guud iyo hay’adaha garsoorka iyo amniga ee ay khuseyso.
Guddiga ayaa baari doona duruufihii ku xeernaa dhacdada, wuxuuna soo gudbin doonaa warbixin ku saabsan natiijooyinka baaritaanka. Lama shaacin waqti kama dambeys ah oo loo qabtay.
“Ilaalinta nolosha muwaadiniinta Sudan iyo dhowrista badbaadadooda iyo karaamadooda waa mas’uuliyad aasaasi ah oo saaran dowladda,” ayuu yiri Al-Burhan.
‘In xaqiiqada dhabta ah la ogaado’
Wuxuu carrabka ku adkeeyay “baahida loo qabo in dhacdadan si dhab ah loo wajaho, iyadoo la xaqiijinayo in xaqiiqada la ogaado, xuduudahana la ilaaliyo lana ixtiraamo.”
“Hoggaamiyeyaasha labada dal ee walaalaha ah ayaa xiriir wada si loo ogaado duruufihii ku xeernaa dhacdada, xaqiiqadana loo soo bandhigo dadweynaha,” ayuu raaciyay.
Axaddii, kooxda madax-bannaan ee Qareennada Gurmadka Degdegga ah ayaa sheegtay in tirada dadka ku dhintay duqeyn cirka ah oo ka dhacday deegaanka Waqooyiga Al-Wadi, oo ku yaalla gudaha dhulka Sudan, ay gaartay 72 macdan-qode.
Waaxda macdan-qodista dhaqanka ee Sudan ayaa shaqaaleysiisa in ka badan laba milyan oo qof, waxayna ka dhigan tahay qiyaastii 80% wax-soo-saarka dahabka dalka.
Dowladdu waxay oggol tahay macdan-qodista dhaqanka, iyadoo isla markaana dadaal ugu jirta nidaaminta waaxdan oo shaqooyin siisa tiro badan oo muwaadiniin Sudan ah.
Il muhiim ah oo laga helo lacagaha qalaad
Sudan waxay dahabka ku tiirsan tahay inuu yahay il muhiim ah oo laga helo lacagaha qalaad, kaddib markii ay lumisay saddex meelood afar meel dakhligeedii shidaalka, markii Koonfurta Sudan ay xornimada qaadatay bishii Luulyo 2011.
Dalka ayaa tan iyo Abriil 2023 waxaa ka socday dagaal u dhexeeya ciidamada dowladda iyo Ciidamada Gurmadka Degdegga ah (RSF). Colaadda ayaa dishay tobannaan kun oo qof, halka ay barakicisay qiyaastii 13 milyan oo qof, sida ay muujinayaan qiyaasaha Qaramada Midoobay iyo hay’adaha caalamiga ah.
