MSF oo dhaqaatiirteeda kala baxday isbitaalka Darfur kadib dhimashadii shaqaalahooda

Hay’adda Dhakhaatiirta Aan Xuduudka Lahayn (MSF) ayaa Arbacadii ku dhawaaqday inay shaqaalaheeda kala baxday Isbitaalka Magaalada Zalingei ee Darfur, kadib markii shaqaaleheeda caafimaad la toogtay halka afar kalena lagu dhaawacay meel ka baxsan isbitaalka.

MSF ma aysan magacaabin ciddii rasaasta furtay, inkastoo RSF ay la wareegtay magaalada Zalingei tan iyo Oktoobar 2023.

Bayaanka MSF ayaa tacsi loogu dirtay qoyskii shaqaalaha sariiraha qaada ee ka tirsanaa Wasaaradda Caafimaadka ee la dilay 18-kii Nofembar.

“Dhacdadan ka dib, markii labaad sannadkan, waxaa nalagu qasbay inaan shaqaalaha kala baxno isbitaalka Zalingei si loo hubiyo badbaadadooda,” ayay hay’addu ku tiri bayaanka.

Mariam Al-Aroussi, oo ah isu-duwaha degdegga ee MSF ee Darfur, ayaa sheegtay in aan dib loo bilaabi karin howlaha samafalka ilaa RSF ay dammaanad ka bixiso ammaanka shaqaalaha iyo bukaanka. “Waa wax aan la aqbali karin in iska horimaadyada hubaysani saameeyaan xarumaha caafimaadka iyo gargaarka bini’aadamnimo.”

MSF waxay sheegtay inay si joogto ah ula xiriiraysay mas’uuliyiinta kala duwan tan iyo 18-kii Nofembar si loo helo amni loo gaaro xarunta. Inta lagu jiro bixitaanka, hay’addu waxay sii wadi doontaa taageeridda shaqaalaha iyo keenista daawooyinka.

Weerarkan wuxuu daba socdaa hakadkii hore ee bishii Agoosto, markaas oo MSF ay joojisay dhammaan howlaha isbitaalka kadib markii bam gacmeed uu gudaha ku qarxay, taas oo dishay hal qof, shanna qofna ku dhaawacday.

MSF waxay sheegtay in rabshaduhu ay carqaladeynayaan helitaanka daryeelka caafimaadka boqolaal qof oo u baahan gargaar, xilli ay hay’addu ka jawaabayso cudurkii jadeecada ee halkaas ka dillaacay. Intii u dhaxaysay Abriil iyo 20-ka Nofembar 2025, MSF waxay heshay 850 bukaan oo jadeeco qaba, 36% oo ka mid ahna ay la ildaran yihiin nafaqo-darro daran.

RSF hadda waxay maamushaa dhammaan shanta gobol ee Darfur, halka militariga Sudan uu gacanta ku hayo inta badan 13-ka gobol ee kale oo ay ku jirto Khartuum. Dagaalka u dhexeeya labada dhinac, oo billowday Abriil 2023, wuxuu dilay ugu yaraan 40,000 qof, wuxuuna barakiciyay 12 milyan, sida ay sheegtay WHO.