Madasha Ganacsiga iyo Dhaqaalaha ee Turkiga iyo Afrika (TABEF) waxay noqon doontaa madal lagu xoojiyo iskaashiga labada dhinac, iyadoo la filayo in mugga ganacsi ee labada dhinac uu dhaafi doono $35 bilyan dhammaadka sanadkan.

Nail Olpak, oo ah guddoomiyaha Guddiga Xiriirka Dhaqaale ee Dibadda (DEIK), ayaa u sheegay Wakaalada Anadolu in dhoofinta Turkiga ee Afrika ay gaartay $14.6 bilyan, halka soo dejinta Afrika ay gaartay $7.7 bilyan muddadii u dhaxeysay Janaayo-Ogosto.

“Mashiinnada, birta iyo macdanta, tamarta, gawaarida, qalabka korontada, balaastiigga, iyo waxyaabaha cuntada sida burka, macmacaanka, iyo saliidda ayaa soo shaac baxay dhoofinta Turkiga ee Afrika sannadkii hore, iyadoo guud ahaan ay gaartay $14.6 bilyan,” ayuu yiri.

“Tamarta, gawaarida, kookaha, wax soo saarka beeraha, iyo macdanta ayaa ahaa waxyaabaha ugu waaweyn ee laga soo dejiyo Afrika sannadkii hore, iyadoo ay gaartay $11.3 bilyan.”

Olpak waxa uu sheegay in Turkigu uu hiigsanayo $40 bilyan oo ganacsi ah oo uu la sameeyo Afrika marxaladda koowaad, laga bilaabo sannadka soo socda, iyo $50 bilyan iyo $70 bilyan sannadaha xiga.

“Waxaa muhiim ah in la kordhiyo kala duwanaanshaha wax soo saarka iyo in laga baxo qaab dhismeedka dhoofinta oo si weyn diiradda u saaraya dalalka sida Masar, Morocco, Algeria, iyo Libya,” ayuu yiri.

“Tamarta cagaaran iyo mashaariicda kaabayaasha dhaqaalaha, beeraha iyo amniga cuntada, teknolojiyadda caafimaadka, dhijitaalka, dharka, iyo ganacsiyada qandaraasyada ayaa la filayaa inay soo shaac baxaan.”

Olpak waxa uu xusay in Turkigu uu xiriir la sameeyay Afrika oo ku saleysan mabda’a guul-guul, isagoo sheegay in qodobo gaar ah ay ka dhex muuqdeen qorshaha istaraatiijiyadeed ee Turkiga ee lagu horumarinayo ganacsiga iyo xiriirka dhaqaale ee Afrika.

“Ballaarinta fursadaha maaliyadeed ee Turkish Eximbank, kor u qaadida ganacsiga xorta ah iyo dhiirigelinta maalgashiga, kor u qaadida difaaca Turkiga, gelitaanka suuqa adeegyada qandaraasyada Afrika, iyo kor u qaadida tirada iyo qaddarka deeqaha waxbarasho ee la siiyo ardayda Afrikaanka ah ayaa ka mid ah qodobada ugu muhiimsan ee ajandahayaga. Istaraatiijiyaddan ayaa gacan ka geysaneysa gaarsiinta Turkiga ee xooggan ee Waqooyiga Afrika.

Laakiin kuma koobna halkaas, maadaama ay ku fidsan tahay waddamada Saxaraha ka hooseeya Afrika oo leh badeecooyin Turki ah oo tartan badan leh oo ku jira suuqyada gudaha ee Afrika iyada oo loo marayo xarumaha saadka iyo iskaashiga wax soo saarka ee maxalliga ah,” ayuu yiri.

Madasha Ganacsiga iyo Dhaqaalaha ee Turkiga iyo Afrika ayaa la qaban doonaa Oktoobar 16-17 ee Istanbul.

“Waxaan filaynaa in Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdoğan iyo marwadiisa koowaad Emine Erdogan, iyo sidoo kale Wasiirka Ganacsiga Omer Bolat, ay ka soo qeyb galaan madasha, marka lagu daro ka qeybgal heer sare ah oo ka imaanaya wadamada Afrika,” ayuu yiri.

“Qeybaha mudnaanta leh ee diiradda lagu saarayo munaasabadda ayaa noqon doona beeraha iyo cuntada, tamarta la cusboonaysiin karo, macdanta, gawaarida, dharka, gaadiidka iyo saadka, qandaraasyada, difaaca, iyo teknolojiyadda dhijitaalka ah,” ayuu xusay.

“In ka badan 4,000 oo ganacsato ah oo ka kala yimid dhammaan waddamada Afrika iyo Turkiga ayaa la filayaa inay ka soo qeyb galaan.”