Baasaboorka Soomaaliya oo galay 100-ka ugu horreeya caalamka markii labaad muddo toban sano ah

Baasaboorka Soomaaliya ayaa gaaray guul taariikhi ah, isagoo soo galay kaalinta 97-aad ee qiimeynta baasaboorrada caalamka. Tani waa markii labaad oo uu baasaboorku soo galo liiska 100-ka ugu horreeya tobankii sano ee la soo dhaafay.

Sare u kacan ayaa ka turjumaya isbeddello isdaba-joog ah iyo qorsheyaal caalami ah oo si weyn kor ugu qaaday awoodda socdaal ee muwaadiniinta Soomaaliyeed.

Qiimeynta Henley Passport Index ee 2026

Sida lagu xusay warbixinta sannadka 2026-ka ee hay’adda cilmi-baarista socdaalka caalamka ee Henley Passport Index, baasaboorka Soomaaliya ayaa horumar joogto ah sameeyay, isagoo ka soo dallacay kaalinta 102-aad ee uu ku jiray sannadkii 2025, soona galay kaalinta 97-aad.

Muwaadiniinta Soomaaliyeed, oo ay ku jiraan kuwa haysta baasaboorka diblomaasiga ah, ayaa hadda si fiiso-la’aan ah (Visa-free) ama fiisaha-garoonka-laga-qaato ah (Visa-on-arrival) ugu safri kara in ka badan 50 dal. Dalalkaas waxaa ka mid ah:

Dalalka Afrika iyo Carabta: Ruwaanda, Tansaaniya, Yugaandha, Muritaaniya, Tuniisiya, Aljeeriya, Liibiya iyo Masar.

Dalalka Aasiya: Bakistaan, Indooniisiya iyo Asarbaijaan.

Sidoo kale, dukumeenti rasmi ah oo ay aragtay TRT Somali ayaa muujinaya in xubnaha haysta baasaboorka adeegga (Service Passport) ay fiisaha markay garoonka ka degaan ka qaadan karaan dalalka Qamar (Comoros), Indooniisiya, iyo Muritaaniya.

Agaasimaha Guud ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Soomaaliya, Mustafa Sheekh Cali Dhuxulow, ayaa sheegay in horumarka baasaboorku uu ka dhashay isbeddello dhowr ah, oo ay ku jiraan casriyeynta nidaamka bixinta baasaboorka iyo adkeynta hab-raacyada xaqiijinta aqoonsiga.

Laga soo bilaabo bishii Sebtembar 2025, dhammaan muwaadiniinta dalbanaya baasaboorka ayaa laga doonayaa inay haystaan Kaarka Aqoonsiga Qaranka (NID), kaas oo ay bixiso Hay’adda Aqoonsiga iyo Diiwaangelinta Qaranka (NIRA).

Horraantii sannadkan 2026, Soomaaliya ayaa si rasmi ah loogu daray nidaamka baasaboorka ee Ururka Iskaashiga Dhaqaalaha Bariga Afrika (EAC), iyadoo dalku uu qaatay naqshadda dukumeentiga socdaalka ee gobolka, lana mid noqday dalalka kale ee xubnaha ka ah ururka.

Danjiraha Soomaaliya u fadhiya Tansaaniya, Ilyaas Cali Xasan, oo xilligaas arrintan ka hadlayay, ayaa tilmaamay in tallaabadan ay ka turjumayso ka go’naanshaha Soomaaliya ee ku aaddan is-dhexgalka gobolka iyo iskaashiga caalamiga ah.

Dowladda Federaalka ayaa aaminsan in sare u kaca baasaboorku uu calaamad u yahay koboca xiriirka diblomaasiyadeed iyo in Soomaaliya ay dib ugu soo biireyso fagaarayaasha beesha caalamka.

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamse Cabdi Barre, oo ku sugan magaalada Muqdisho ayaa yiri: “Kani waa mid ka weyn dukumeenti socdaal; wuxuu ka turjumayaa dib u soo nooleynta joogitaanka caalamiga ah ee Soomaaliya iyo dadaallada xukuumadda ee lagu xoojinayo xiriirka dibadda.”

Madaxda dowladda ayaa si joogto ah u qeexay in horumarka baasaboorka ee tobankii sano ee la soo dhaafay uu qayb ka yahay guulaha la taaban karo ee laga gaaray maamul-wanaagga, amniga, iyo xiriirka caalamiga ah, taas oo muwaadiniinta Soomaaliyeed u abuureysa fursado cusub oo dhanka ganacsiga, socdaalka, iyo xiriirka diblomaasiyadeed ah.