Codbixiyeyaasha Jamhuuriyadda Jabuuti ayaa Jimcihii u dareeray codeeyay doorashada madaxweynaha, iyadoo hoggaamiyaha muddada dheer xilka haya Ismaaciil Cumar Geelle la filayo inuu helo muddo xileedkiisii lixaad kadib markii baarlamaanku meesha ka saaray xadka da’da madaxweynaha sannadkii hore.

Geelle, oo 78 jir ah, ayaa xukumayay dalka oo ay ku nool yihiin ku dhowaad 1 milyan qof muddo ka badan labaatan sano. Natiijooyinka doorashadii 2021-dii ayaa muujiyay inuu helay ku dhowaad 99% codadka.

Maxamed Faarax Samatar, oo hore uga tirsanaa xisbiga talada haya, ayaa ah halka musharrax ee kaliya ee uu wajaho Geelle inkastoo oo falanqeeyayaashu sheegeen inuu yahay mid aan lahayn tartan xooggan. Kooxaha mucaaradka ayaa badanaa qaadaca doorashooyinka, iyagoo tilmaama xaddidaad ku saabsan xorriyadaha siyaasadeed, halka mas’uuliyiintu ay muujiyaan xasilloonida gobolka oo kacsan.

Geelle ayaa xilka kala wareegay adeerkiis, madaxweynihii hore Xasan Guuleed Abtidoon, sannadkii 1999-kii, isagoo sii waday nidaam qoys hoggaamiyo oo saameeyay siyaasadda dalka muddo tobannaan sano ah.

Muhiimadda gobolka

Jabuuti waxay martigelisaa saldhigyo militari oo shisheeye oo dhowr ah, oo ay ku jiraan kuwa Maraykanka, Shiinaha, Faransiiska iyo Japan, taasoo muujinaysa muhiimaddeeda istaraatiijiga ah ee marin badeed muhiim ah oo isku xira Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed. Dakhliga ka yimaada heshiisyadan, iyo adeegyada dekedaha ee loo qabto dalka deriska ah ee Itoobiya, ayaa saldhig u ah dhaqaalaha.

Laakiin qaabkan wuxuu ka dhigaa Jabuuti mid u nugul saameynta dibadda. Waxay si weyn ugu tiirsan tahay isticmaalka dekedaha ee Itoobiya, halka carqaladaha caalamiga ah, oo ay ku jirto amni darrada maraakiibta ee Badda Cas, ay khatar ku yihiin dakhliga. Tartanka juqraafi-siyaasadeed ee sii kordhaya iyo deynta, gaar ahaan tan Shiinaha, ayaa sidoo kale kordhinaya hubanti la’aanta mustaqbalka fog.

Kormeerayaal goboleed oo ka socda Midowga Afrika iyo Urur Goboleedka IGAD ayaa la socda doorashada.