Madaxa ugu sarreeya howlgallada nabad-ilaalinta Qaramada Midoobay ayaa Khamiistii Golaha Ammaanka u sheegay in dhacdooyinka amni ee gobolka lagu muransan yahay ee Abyei, oo ku yaalla xuduudda Suudaan iyo Koonfurta Suudaan, ay hoos u dhaceen 32% marka loo eego isla muddadii sannadkii hore, isagoo ka digay in xaaladdu weli tahay mid nugul.
“Intii lagu jiray muddada warbixinta, dhacdooyinka amni ee la diiwaangeliyay ayaa hoos u dhacay qiyaastii 32% marka loo eego isla muddadii sanadkii 2025,” ayuu yiri Jean-Pierre Lacroix, Ku-xigeenka Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Howlgallada Nabadda, isagoo Golaha Ammaanka warbixin ka siinayay Howlgalka Ku-meelgaarka ah ee Amniga Qaramada Midoobay ee Abyei (UNISFA), taas oo daboolaysay muddadii u dhexeysay 16-kii Abriil ilaa 1-dii Oktoobar.
“Farriinta ugu weyn ee aan maanta u hayo Golaha waa mid cad: UNISFA waxay gaareysaa natiijooyin muuqda, waxaana halbeegyada la dejiyay ay horseedayaan horumar la cabbiri karo,” ayuu yiri.
Si kastaba ha ahaatee, Lacroix ayaa ka digay in “deegaanka uu howlgalka ka shaqeynayo uu noqonayo mid sii murugsan, halkii uu ka fududaan lahaa. Sidaas darteed, UNISFA waxay hadda uga baahan tahay taageerada Golaha Ammaanka si ka badan sidii hore.”
Waxa uu sheegay in guusha ugu weyn ee muddada warbixintu ay ahayd ilaalinta xasilloonida guud, inkastoo ay jireen duruufo adag oo dhinaca gobolka ah.
Sida uu sheegay Lacroix, UNISFA waxay “sii wadday joogitaanka firfircoon ee ciidamadeeda dhammaan qeybaha kala duwan, waxay ilaalisay xorriyadda dhaqdhaqaaqa, taageertay hababka wadahadalka bulshada, fududeysay heshiisyada la xiriira socdaalka xilliyeedka, waxayna xoojisay qaab-dhismeedyada ilaalinta bulshada.”
Isagoo ka digaya in guulahaasi aysan qarin caqabadaha weli jira, ayuu intaas ku daray: “Xaaladda amniga weli waa mid nugul.”
Lacroix ayaa sheegay in muddada warbixintu ay “muujineyso in UNISFA ay weli door ka ciyaareyso xasilinta xaaladda, isla markaana ay tahay hay’ad amni iyo siyaasadeed oo aan laga maarmi karin gobolka Abyei.”
“Horumar ayaa la gaaray, balse weli waa mid nugul,” ayuu yiri.
“Caqabadda na hortaalla ma aha oo keliya inaan sii wadno xasilloonida, balse waa inaan xaqiijinno in UNISFA ay weli awood u leedahay gudashada waajibaadkeeda, iyadoo ay sii murgeyso xaaladda gobolka oo si joogto ah isu beddeleysa,” ayuu yiri.
Isagoo adkeeyay baahida loo qabo in ciidamada nabad-ilaalinta la qalabeeyo, ayuu sheegay in xaqiijinta inay helaan “qalabka, awoodaha iyo ilaalinta ay u baahan yihiin si ay si ammaan ah ugu howlgalaan ay muhiim u tahay fulinta waajibaadka howlgalka.”
Sidoo kale, Guang Cong, Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay u qaabilsan Geeska Afrika, oo isna warbixin siiyay Golaha Ammaanka, ayaa sheegay in “colaadda Suudaan ay weli saameyn taban ku leedahay xiriirka siyaasadeed, amni, dhaqaale iyo bani’aadannimo ee u dhexeeya Suudaan iyo Koonfurta Suudaan.”
“Caqabadda ugu weyn ee maanta ka jirta Abyei waxay ka ballaaran tahay xiisadaha maxalliga ah,” ayuu yiri Cong.
Waxa uu sheegay in caqabadda ugu weyn ay tahay sidii wadahadallada dhawaan dib loo soo nooleeyay ee u dhexeeya Suudaan iyo Koonfurta Suudaan looga ilaalin lahaa saameynta dagaalka Suudaan iyo cadaadisyada siyaasadeed ee Koonfurta Suudaan, maadaama geeddi-socodkani uu muhiim u yahay ilaalinta xasilloonida iyo horumarinta xal siyaasadeed oo lagu go’aaminayo maqaamka kama dambaysta ah ee Abyei.
