OIC oo cambaareeyey hadallada safiirka Mareykanka ee ku saabsan dhul-ballaarsiga Israa’iil

Ururka Iskaashiga Islaamka ayaa ka digay in hadallada Safiirka Mareykanka u fadhiya Israa’iil Mike Huckabee ay hurinayaan xagjirnimo isla markaana wiiqayaan sharciga caalamiga ah.

By
OIC ayaa cambaareeyay hadallada safiirka Mareykanka ee ku saabsan isballaarinta Israa’iil ee Bariga Dhexe / AFP

Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC) ayaa cambaareeyay hadallo uu jeediyay Safiirka Mareykanka u fadhiya Israa’iil Mike Huckabee, isagoo ka digay in faallooyinkiisa ku saabsan dhul-ballaarsiga Israa’iil ee Bariga Dhexe ay khatar ku yihiin amniga iyo xasilloonida gobolka.

Mike Huckabee ayaa ku dooday in Israa’iil ay leedahay xuquuq ku xusan baybalka oo ku saabsan dhulka u dhexeeya webiyada Niil iyo Furaat, isagoo ku sheegay barnaamij podcast ah oo la sii daayay Jimcihii: “Way fiicnaan lahayd haddii ay (Israa’iil) dhammaantood qaadato.”

Huckabee ayaa hadalladan ku sheegay wareysi uu siiyay suxufi Mareykan ah, Tucker Carlson, intii lagu jiray wareysigaas oo uu ku difaacay falalka Israa’iil ee Marinka Qaza isla markaana muujiyay taageerada fikradda ah “qaddar rabbaani ah” oo siineysa Israa’iil xakameynta gobolka.

Kadib markii Huckabee uu sheegay in Israa’iil ay leedahay xuquuq rabbaani ah oo ku saabsan qaybo ballaaran oo ka mid ah Bariga Dhexe, Carlson ayaa weydiiyay: “Dhulkee ayaad ka hadlaysaa?” Fasiraadaha weedha baybalka ee “webiga Masar” way kala duwan yihiin, iyadoo qaar ka mid ah aqoonyahannadu ku aqoonsadaan doox biyo-mareen ah oo ku yaalla Jasiiradda Siinaay halka kuwo kalena ay ku tilmaamaan Webiga Niil.

OIC ayaa bayaan ay soo saartay ku tilmaantay hadallada Huckabee kuwo “khatar ah oo mas’uuliyad darro ah,” iyadoo ku sheegtay inay yihiin baaq aan la aqbali karin oo ku saabsan dhul-ballaarsiga Israa’iil, gumeysiga, iyo la wareegista dhulal dheeraad ah oo ka tirsan Falastiin iyo dalal carbeed oo kale.

Ururku wuxuu intaas ku dartay in hadalladaasi ay ku saleysan yihiin “sheeko taariikhi ah iyo fikrado been-abuur ah oo la diiday iyo sheegashooyin” jebinaya madaxbannaanida dowladaha, xeerarka diblomaasiyadda, mabaadi’da sharciga caalamiga ah, go’aannada Qaramada Midoobay, iyo Axdiga Qaramada Midoobay.

Ururku wuxuu ka digay in hadallo xagjirnimo noocaas ah ay sii hurin doonaan xagjirnimo kale isla markaana ay dhiirrigelin doonaan siyaasadaha Israa’iil ee ku saleysan barakicin, ballaarinta degsiimooyinka, iyo isku dayga la wareegidda dhulka Falastiin ee la haysto.

OIC ayaa sheegay in tallaabooyinkaas ay “khatar ku yihiin amniga iyo xasilloonida guud ahaan gobolka.”

Ururku wuxuu mar kale xaqiijiyay taageeradiisa xooggan ee xuquuqda sharciyeysan ee shacabka Falastiin, kuwa ugu muhiimsanna ay ka mid tahay xaqa ismaamulidda iyo dhisidda dowlad madax-bannaan oo leh xuduudihii 4-ta Juun 1967 iyadoo Bariga Qudus ay tahay caasimaddeeda.

Huckabee, oo loo magacaabay safiirka Mareykanka u fadhiya Israa’iil bishii Abriil 2025, waa Masiixi evangelical ah oo hore uga hadlay sheegashooyin isballaarin ku saleysan, isagoo ku tilmaamay “xuquuq rabbaani ah” oo Israa’iil ku leedahay Daanta Galbeed.

Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa bishii Agoosto ee la soo dhaafay u sheegay kanaalka wararka i24 inuu “aad ugu xiran yahay” aragtida Israa’iisha Weyn. Wuxuu sheegay inuu isu arko “mid ku jira hawl taariikhi ah iyo mid ruuxi ah,” oo ay ku jiraan “jiilal Yuhuud ah oo ku riyooday inay halkan yimaadaan iyo jiilal Yuhuud ah oo naga dambeeya oo iman doona.”

Israa’iisha Weyn waa eray loo adeegsado siyaasadda Israa’iil si loo tixraaco ballaarinta dhulka Israa’iil si ay ula wareegto Daanta Galbeed, Qaza, iyo Buuraha Golan ee Suuriya, iyadoo fasiraado qaar ay sidoo kale ku darayaan Jasiiradda Siinaay ee Masar iyo qaybo ka mid ah Urdun.