In ka badan 2,000 oo qof oo u dhashay dalka Yemen ayaa maalmihii la soo dhaafay gaaray dalka Jabuuti, kaddib markii ay ka soo carareen dagaallada u dhexeeya ciidamada dowladda Yemen iyo kooxda Xuutiyiinta oo ka sii daray xeebaha galbeed ee dalkaas. Qaxootigan ayaa ka soo gudbay marin-biyoodka muhiimka ah ee Baab al-Mandab, taas oo abuurtay qulqul bani’aadannimo oo cusub.

Qulqulka qaxootiga soo gaaraya gobolka Obock ee waqooyiga Jabuuti ayaa si xowli ah ku kordhayay tan iyo 10-kii bisha Sebtembar, sida uu xaqiijiyay Xiriirka Caalamiga ah ee Ururrada Laanqayrta Cas iyo Bisha Cas (IFRC). Dhanka kale, Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Socdaalka (IOM) ayaa shaacisay in in ka badan 82,000 oo qof ay ku barakaceen gudaha Yemen tan iyo horraantii bishan, sababo la xiriira colaadda ku sii fideysa deegaannada xeebeedka galbeed.

Qiyaasihii horudhaca ahaa ee ay soo saartay Hay’adda Qaranka ee Gargaarka Qaxootiga iyo Dadka Masiibooyinku Saameeyeen (ONARS) ayaa tirada Yemeniyiinta soo gaartay Jabuuti ku sheegay ku dhowaad 1,600 oo qof, kuwaas oo u badan haween iyo carruur. Si kastaba ha ahaatee, Wasiirka Dhaqaalaha iyo Maaliyadda ee Jabuuti, Ilyaas Muuse Dawaaleh, ayaa xaqiijiyay in tiradaasi ay gaartay 2,084 qof maalintii Axadda.

Si wax looga qabto xaaladdan bani’aadannimo, Ra’iisul Wasaaraha Jabuuti, Mudane Cabdulqaadir Kaamil Maxamed, oo ay wehliyaan Wasiirka Arrimaha Dibadda, Cabdulqaadir Xuseen Cumar, Wasiirka Arrimaha Gudaha, Cumar Cabdi Saciid iyo mas’uuliyiin kale, ayaa Axaddii kormeer ku tagay magaalada Obock si ay ugu kuurgalaan xaaladda nololeed ee qaxootiga soo gaaray dalka.

Magaalada Obock oo dhacda xeebta waqooyi ee Jabuuti, kana soo horjeedda marin-biyoodka Baab al-Mandab oo ka mid ah marinnada ugu muhiimsan ganacsiga iyo isu-socodka badda ee caalamka, ayaa noqotay goobta koowaad ee lagu qaabilayo barakacayaasha.

Dadkan ayaa gabaad ka soo dhiganaya Jabuuti si ay uga baxsadaan rabshadaha iyo xaaladda kasii daraysa ee Yemen. Qaar ka mid ah qaxootigan ayaa la xaqiijiyay in ciidamada ilaalada xeebaha Jabuuti ay badda ka soo badbaadiyeen, kaddib markii doomihii ay la socdeen uu ka dhammaaday shidaalku intii ay ku gudo jireen safarka.

Hay’adaha gargaarka ayaa dekedda Obock ku tilmaamay xarunta ugu weyn ee dadkan lagu qaabilayo. Sidoo kale, waxaa jira kooxo kale oo ka soo degay deegaannada xeebeedka ah ee Khor Angar, Moulhoul iyo Siâm. Xukuumadda Jabuuti ayaa fartay hay’adaha qaranka inay si degdeg ah u bixiyaan adeegyada amniga, hoyga, daryeelka caafimaadka, iyo cuntada. Waxaa sidoo kale socda qorshe dadka ka soo degay deegaannada kale loogu soo daad-gureynayo magaalada Obock si gargaarka loogu mideeyo hal xarun.

Mas’uuliyiinta dowladda Jabuuti ayaa dib u xaqiijiyay in dalkoodu uu sii wadi doono soo dhaweynta iyo ilaalinta dadka ka soo cararaya colaadaha gobolka, in kasta oo qulqulkan cusubi uu culeys dheeraad ah saarayo adeegyada asaasiga ah iyo dhaqaalaha dalka. Safiirka Jabuuti u fadhiya Boqortooyada Sacuudi Carabiya, Danjire Dya-Eddine Saïd Abdoulrahim Bamakhrama, ayaa xusay in Jabuuti ay soo jireen u tahay martigelinta shucuubta gobolka ee la daalaa-dhacaya xasaradaha.

“Jabuuti mar walba waxay ahayd meel ammaan ah oo ay walaalaheen dalalka deriska ahi kusoo hirtaan marka ay dhibaato iyo qalalaase jiraan,” ayuu yiri danjiruhu.

Dhankiisa, Wasiir Dawaaleh ayaa qiray in xawaaraha ay qaxootigan ku soo gaarayaan dalka uu xaaladda sii adkeynayo, balse waxa uu caddeeyay in Jabuuti aysan ka gaban doonin waajibaadkeeda bani’aadannimo. “Ma oggolaan karno in dadka magangelyada inoo soo doontay ay dhibaato ku noolaadaan,” ayuu yiri wasiirku, isagoo si gaar ah ugu mahadceliyay shacabka reer Obock kaalinta mugga leh ee ay ka qaateen gurmadkan.

Barakacayaashan cusub ayaa ku soo beegmaya xilli Jabuuti ay muddo tobannaan sano ah la daalaa-dhacaysay culeysyo is-biirsaday oo ka dhashay martigelinta qaxooti tiro badan oo ka soo cararay colaadaha Geeska Afrika iyo gobolka.