Danjiraha Israa'iil u fadhiya Itoobiya, Avraham Neguise, ayaa Isniintii (Abriil 7, 2025) si rasmi ah looga saaray shir ku saabsan xuska xasuuqii Rwanda, kaasoo uu soo qabanqaabiyay Ururka Midowga Afrika oo lagu qabtay caasimadda Itoobiya ee Addis Ababa.
War-saxaafadeed ka soo baxay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Israa'iil ayaa lagu sheegay in Neguise albaabka laga saaray kadib markii ay waddamada xubnaha ka ah Midowga Afrika si cad uga biyo diideen inay la wadaagaan ka qaybgalka shirka isaga oo goobta jooga.
Wasaaraddu waxay sidoo kale si adag u cambaareysay hadalladii uu halkaas ka jeediyay Mahmoud Yuusuf, oo ah guddoomiyaha dhawaan loo doortay Guddiga Midowga Afrika, intii ay socotay munaasabadda xuska.
Xubin Goobjooge ah
"Waa arrin aad looga caroodo in munaasabad lagu maamuusayay xuska dhibbanayaashii xasuuqii Rwanda, oo weliba si rasmi ah loogu casuumay danjiraha Israa'iil ee Addis Ababa, uu [Guddoomiye Yuusuf] doortay inuu madasha ku soo daro qodobo siyaasadeed oo si cad uga soo horjeeda Israa'iil," ayaa lagu yiri bayaanka ka soo baxay wasaaradda arrimaha dibadda ee Israa'iil.
Bishii Luulyo ee 2021, dowladda Israa'iil waxay ku dhawaaqday inay dib ugu soo biirtay Ururka Midowga Afrika iyadoo leh heerka xubin goobjooge ah.
Neguise, oo hore u ahaa xildhibaan ka tirsan xisbiga talada haya ee Likud, ayaa ahaa danjiraha Israa'iil u fadhiya Itoobiya tan iyo bishii Ogoosto ee sannadkii 2024.
Waxaa xusid mudan in bishii Febraayo ee sannadkii 2023, diblomaasi sare oo Israa'iili ah laga saaray shirkii 36-aad ee madaxda dalalka Midowga Afrika oo isna lagu qabtay magaalada Addis Ababa.
Duullaanka cusub ee Qaza
Dhacdadan eryidda danjiraha ayaa ku soo beegmaysa xilli ciidanka Israa'iil ay dib u bilaabeen duullaan dhiig badan ku daatay oo ay ka wadaan Marinka Qaza tan iyo Maarso 18-keedii. Weeraradaas ayaa ilaa hadda lagu dilay in ka badan 1,400 oo qof, iyadoo lagu dhaawacay in ka badan 3,400 oo kale, isla markaana burburiyeen heshiiskii xabad-joojinta iyo is-dhaafsiga maxaabiista ee bishii Janaayo.
Guud ahaan, waxaa lagu qiyaasaa in ka badan 50,700 oo qof oo Falastiiniyiin ah ayaa lagu xasuuqay Marinka Qaza duullaan bahalnimo ah oo ay Israa'iil halkaas ka wadday tan iyo bishii Oktoobar 2023, iyadoo inta ugu badan ee dadka la laayay ay yihiin haween iyo carruur.
Maxkamadda Dambiyada Caalamiga ah (ICC) ayaa bishii Nofeembar ee sannadkii hore (2024) soo saartay waaranno lagu soo qabanayo Ra'iisul Wasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu iyo Wasiirkisii hore ee Gaashaandhigga Yoav Gallant, kuwaasoo loo haysto eedeymo la xiriira dembiyo dagaal iyo dembiyo ka dhan ah aadanaha oo ay ka geysteen Marinka Qaza.
Israa'iil waxay sidoo kale wajahaysaa dacwad ku saabsan xasuuq qowmiyadeed oo ka furan Maxkamadda Caalamiga ah ee Caddaaladda (ICJ) taasoo la xiriirta dagaalka ba'an ee ay ku hayso marinka Gaza.
