Madaxweynaha Turkiga, Recep Tayyip Erdogan, ayaa u gudbiyay Baarlamaanka dalkaas codsi lagu doonayo in laba sano loo kordhiyo joogitaanka ciidamada Turkiga ee Soomaaliya, iyadoo la raacayo heshiisyada iskaashiga difaaca ee u dhexeeya labada dal.

Codsiga, oo Jimcihii loo gudbiyay Golaha Weyn ee Qaranka Turkiga, ayaa lagu sheegay in amniga iyo xasilloonida Soomaaliya ay muhiim u yihiin guud ahaan gobolka. Waxa kale oo lagu sheegay in kordhintu u saamaxayso ciidamada Turkiga inay sii wadaan taageerada ay Soomaaliya ka siiyaan la dagaallanka argagixisada iyo khataraha kale ee amniga.

Qoraalka ayaa xusay in Turkigu tan iyo sannadkii 2011 xiriir dhow oo dhinacyada siyaasadda, dhaqaalaha, bulshada iyo amniga ah la lahaa Dowladda Federaalka Soomaaliya. Waxa kale oo lagu sheegay in Ankara ay iskaashi joogto ah la yeelatay Soomaaliya muddadaas.

Iyadoo la raacayo heshiisyada labada dal ee ku saabsan tababarka ciidamada, iskaashiga farsamada, warshadaha difaaca iyo taageerada maaliyadeed ee ciidamada, Turkigu wuxuu sii waday tababarka, la-talinta iyo taageerada farsamo ee lagu xoojinayo hay’adaha difaaca iyo amniga Soomaaliya.

Qoraalka ayaa sidoo kale sheegay in inkastoo ciidamada difaaca iyo amniga Soomaaliya ay haystaan ciidan iyo agab kale oo ku filan, haddana caqabadaha dhaqaale ay weli saameyn ku leeyihiin waxqabadkooda.

Sida lagu sheegay codsiga, Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa Turkiga ka codsatay inuu sii wado taageeradiisa, gaar ahaan dhinaca milatariga, iyadoo loo marayo Heshiiska Iskaashiga Difaaca iyo Dhaqaalaha ee labada dal.

Taageeradaas ayaa lagu sheegay inay gacan ka geysanayso la dagaallanka argagixisada, burcad-badeedda, kalluumaysiga sharci-darrada ah, tahriibinta iyo khataraha kale ee amniga.

Qoraalka ayaa sidoo kale tixraacay qaraar Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uu meel mariyay 1-dii Diseembar 2023. Sida lagu sheegay, Turkigu wuxuu aaminsan yahay in taageerada uu Soomaaliya siiyo ay ka qayb qaadanayso xasilloonida muddada dheer, iyadoo la xoojinayo awoodda Soomaaliya ee ilaalinta khayraadkeeda iyo horumarinta hay’adaha difaaca iyo amniga.

Waxaa kale oo lagu sheegay in iskaashigan uu gacan ka geysan doono sugidda amniga marin-biyoodka muhiimka u ah ganacsiga iyo isu-socodka maraakiibta Turkiga, isla markaana uu xoojin doono dadaallada lagula dagaallamayo argagixisada, burcad-badeedda iyo dhaca hubaysan ee ka dhaca Gacanka Cadmeed, Badda Carabta iyo biyaha ku dhow.

Haddii Baarlamaanku ansixiyo codsigan, oggolaanshaha lagu bixiyay Qodobka 92-aad ee Dastuurka Turkiga ayaa laba sano lagu kordhin doonaa marka uu dhammaado muddada hadda jirta ee ku eg 27-ka Luulyo 2026.

Kordhintu waxay u oggolaan doontaa ciidamada Turkiga inay ka hawlgalaan goobaha ay labada dal ku heshiiyeen, oo ay ku jiraan biyaha Soomaaliya, iyagoo ku shaqaynaya awaamiirta Madaxweynaha Turkiga, si waafaqsan sharciga caalamiga ah iyo qaraarrada Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay. Waxa kale oo ay u saamaxaysaa inay la shaqeeyaan dalal kale iyo hay’ado caalami ah marka loo baahdo.