Akadeemiyada Sirdoonka Qaranka ee Turkiga ayaa soo qabanqaabisay madal heer sare ah oo loogu magacdaray Barnaamijka Wadahadalka Istiraatiijiga ah ee Turkiga iyo Afrika, kaas oo soconaya 9-ka ilaa 10-ka Febraayo.
Barnaamijka oo ka dhacaya caasimadda Turkiga ee Ankara ayaa isu keenay khuburo kala duwan oo ka kala yimid Turkiga iyo dalal badan oo Afrikaan ah, oo ay ku jiraan Soomaaliya, Suudaan, Kenya, Itoobiya, Eritrea, Nayjeeriya, Masar, Chad, Koonfur Afrika, Senegal iyo Gambia.
Barnaamijka oo soconaya laba maalmood ayaa lagu soo bandhigayaa khudbado iyo dood-cilmiyeedyo diiradda saaraya difaaca, amniga, tamarta iyo isgaarsiinta. Agaasimaha Akadeemiyada MIT, Prof. Talha Kose, ayaa khudbaddiisa furitaanka ka sheegay in barnaamijku diiradda saari doono horumarrada haatan ka socda qaaradda Afrika.
Kose ayaa muujiyay muhiimadda ay Afrika ku leedahay masraxa caalamiga ah, isagoo xusay in isbeddellada ka dhacaya qaaraddu aysan quseyn Afrika oo keliya, balse ay saamayn ku leeyihiin dunida oo dhan.
Wuxuu carrabka ku adkeeyay in Turkigu uusan Afrika u arkin “garoon tartan, goob saameyn lagu loollamo ama dhul lagu raadsado dano waqti-gaaban.”
Balse, ayuu sheegay in Turkigu u arko dalalka Afrika “la-hawlgalayaal siman” oo wadaaga qiyam guud.
Sidoo kale wuxuu xusay in Turkigu diiradda saarayo dhisidda xiriir ku saleysan mabda’a ah “xalal Afrikaan ah oo loo helo dhibaatooyinka Afrika.”
Is-dhexgal nidaamsan
Isagoo ka hadlayay munaasabadda, Wasiirka Cadaaladda Soomaaliya, Mudane Macallin Maxamuud Sheekh Cali, ayaa sheegay in wadahadalkan uu ku soo beegmay xilli xiriirka Afrika iyo Turkiga uu gaaray heer bislaansho istiraatiiji ah oo u baahan is-dhexgal qoto dheer oo nidaamsan.
Wuxuu adkeeyay in xiriirka Afrika iyo Turkiga uu yahay mid taariikhi ah kana duwan xiriirradii ay qaaradda la lahayd quwadihii reer Galbeedka ee gumeysiga, kuwaas oo ku salaysnaa xukun iyo ka faa’iideysi.
Sheekh Cali ayaa sheegay in xiriirkan lagu dhisay ixtiraam laba geesood ah, dano wadaag iyo iskaashi dhab ah.
Sida uu sheegay, Turkigu wuxuu ka soo baxay lammaane xasillooni-dhis ah oo muhiim u ah Geeska Afrika, gaar ahaan taageerada uu siiyo Soomaaliya ee la-dagaallanka argagixisada, xoojinta amniga badda iyo ka hortagga dambiyada xuduudaha ka gudba.
Wuxuu intaas ku daray in Afrika ay u baahan tahay nabad, xasillooni iyo iskaashi dhab ah, isagoo xusay in Turkigu sannado badan u dhaqmayay lammaane horumarineed oo ku dhisan mabda’a “guul-wadaag.”
