Dowladda Soomaaliya ayaa qorshaynaysa inay dib u hawlgeliso shirkaddii diyaaradaha qaranka ee Somali Airlines bisha Sebteembar ee soo socota, in ka badan saddexatan sano kadib markii shirkaddan oo si weyn loogu yiqiin "Xiddigta Cad" ay shaqadeeda joojisay markii ay dhacday dowladdii Madaxweyne Maxamed Siyaad Barre sannadkii 1991-kii.
Maareeyaha Guud ee Hay’adda Duulista Rayidka Soomaaliyeed (SCAA), Axmed Macallin Xasan, ayaa sheegay in hawlaha diyaarinta Somali Airlines ay mareyso wejigii ugu dambeeyay, isla markaana la filayo in diyaaraddu ay duulimaadkeedii ugu horreeyay samayso bisha Sebteembar. Isagoo ka hadlayay kulan ay dowladdu soo qabanqaabisay, ayuu maareeyuhu xusay in shaqadii badnayd la soo gebagebeeyay, waxa kaliya ee harsanna uu yahay daah-furka rasmiga ah.
Hadalkan ayaa laga sheegay kulan ay soo qabanqaabisay Wasaaradda Qorshaynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha ee Soomaaliya, kaas oo looga gol lahaa in lagu qiimeeyo u-diyaargarowga warbixinta waxqabadka dowladda ee xilliga u dhexeeya 2022 ilaa 2026. Kulankan ayaa sidoo kale waxaa qayb ka ahaa mas'uuliyiin ka socday Wasaaradda Isgaarsiinta iyo Warfaafinta.
Shirkaddii asalka ahayd ee Somali Airlines, oo la aasaasay sannadkii 1964-kii, ayaa bixin jirtay adeegyo isugu jira duulimaadyo maxalli ah iyo kuwa caalami ah oo isku xira dalalka Afrika, Yurub iyo Bariga Dhexe.
Dowladda ayaa muddooyinkii dambe waday diyaar-garowga dib-u-soocelinta shirkaddan, taas oo qayb ka ah qorshe dib loogu dhisayo waaxda duulista hawada.
Sannadkii hore, dowladda ayaa sheegtay in shirkadda dib loo soo nooleeyay ay ku bilaaban doonto shan diyaaradood, iyadoo Wasiirka Gaadiidka, Maxamed Faarax, uu bishii Luulyo ee 2025-kii ku dhawaaqay in dalku uu iibsaday diyaarado noocoodu yahay Airbus A320 oo loogu talagalay shirkadda.
Si kastaba ha ahaatee, mas'uuliyiinta dowladda ayaan weli si faahfaahsan u soo bandhigin macluumaadka rasmiga ah ee hawlgalka la qorsheeyay bisha Sebteembar, sida jidadka ay diyaaraduhu mari doonaan, qaabka shaqo-gelinta diyaaradaha iyo qaab-dhismeedka lahaanshaha shirkadda intaba.
Shaacintan ayaa ku soo beegmaysa xilli dowladda Soomaaliya ay sheegtay inay horumar la taaban karo ka samaysay dib-u-dhiska kaabeyaasha duulista, tan iyo markii ay si buuxda ula wareegtay maamulka hawadeeda sannadkii 2018.
Maareeye Axmed Macallin ayaa xusay in dowladdu ay ku maalgelisay qiyaastii $25 milyan oo doolar qalab cusub oo isugu jira nidaamyada isgaarsiinta iyo la-socodka hawada, taas oo suurtagelisay in hawada Soomaaliya loo dalacsiiyo 'Class A', oo ah heerka ugu sarreeya qiimaynta Hay'adda Duulista Rayidka ee Caalamiga ah (ICAO).
Horumarintan ayaa lagu soo warramayaa inay sare u qaadday dakhliga soo gala dowladda. Adeegyada hagidda hawada ayaa xilligan dalka u soo saara dakhli gaaraya qiyaastii $20 milyan oo doolar sannadkii, iyadoo la saadaalinayo in casriyeynta la wado ay dakhligaas gaarsiin doonto ilaa $52 milyan sannadkii.
Sidoo kale, Hay'adda SCAA ayaa hirgelisay nidaamyo lacag-bixineed oo casri ah oo loogu talagalay in lagu taageero shirkadaha diyaaradaha iyo wakaaladaha safarka, iyadoo iskaashiga kala dhexeya Ururka Caalamiga ah ee Gaadiidka Cirka (IATA) uu fududeeyay is-dhexgalka Soomaaliya iyo nidaamyada duulista caalamka.
Dhanka kale, dib-u-soo-nooleynta shirkadda qaranka ayaa la jaan-qaadaysa ballaarinta shirkadaha shisheeye ee duulimaadyada ku tagaya dalka.
Maareeyaha ayaa sheegay in shirkadda SalamAir ay soo gebagebaysay diyaar-garowgeeda, ayna duulimaadyo billaabi doonto bisha Sebteembar, halka shirkadda RwandAir la filayo inay hawlaheeda billowdo bisha Nofeembar. Shirkadda Flynas ee dalka Sacuudiga ayaa sidoo kale isku diyaarinaysa inay duulimaadyo ka bilowdo Soomaaliya.
Soomaaliya ayaa haatan isku diyaarinaysa baaritaanka qiimaynta badqabka duulimaadyada ee hay'adda ICAO, kaas oo la filayo inuu dhaco horraanta sannadka 2027.
Dib-u-soo-noqoshada Somali Airlines, haddii ay meel-marto, waxay dalka siin doontaa astaan qaran kadib 35 sano oo ay shaqada ka maqnayd, waxaana ay muujinaysaa tallaabo loo qaaday dhanka kobcinta dhaqaalaha, soo-jiidashada maalgashiga caalamiga ah iyo isku-xirka bulshada.
