Wasiirka Arrimaha Dibadda Turkiga, Hakan Fidan, ayaa ku baaqay in dib loogu laabto is-afgaradkii ay kala saxiixdeen Mareykanka iyo Iiraan, isagoo sheegay in Qatar ay adeegsanayso dhammaan waddooyinka diblomaasiyadeed ee la heli karo si ay gacan uga geysato xallinta xiisadda, isla markaana Turkigu uu si dhow arrintan ugala shaqeynayo Doha.

“Waxaan ku faraxsanahay inaan arko in Qatar ay mar kale isku dayayso inay sameyso wax kasta oo ay awooddo si loo xalliyo xiisaddan, iyadoo adeegsanaysa dhammaan hababka wax-ku-oolka ah iyo dhammaan waddooyinka la heli karo. Waxaan rajaynaynaa inaan maalmaha soo socda helno war wanaagsan,” ayuu Fidan Axaddii ku sheegay wareysi uu siiyay Qatar TV intii uu booqashada ku joogay dalka Khaliijka ku yaalla.

“Turkiguna arrintan si dhow ayuu Qatar ugala shaqeynayaa,” ayuu raaciyay.

Fidan ayaa ka digay in colaadda u dhexeysa Mareykanka iyo Iiraan ay saameysay dhaqaalaha gobolka, wuxuuna sheegay in khatarta dagaal ballaaran ay abuuri karto xasillooni-darro hor leh.

Isagoo dib u xusuusiyay weerarradii lagu qaaday kaabeyaasha gobolka, wuxuu carrabka ku adkeeyay baahida loo qabo in dib loo soo nooleeyo dadaallada diblomaasiyadeed.

“Waxaan rajaynaynaa in heshiis cusub oo u dhexeeya Iiraan iyo Mareykanka la gaaro sida ugu dhaqsaha badan. Sida aad ogtihiin, dhexdhexaadinta Pakistan, kaalmada xooggan ee Qatar iyo taageerada Turkiga, waxaa la diyaariyay is-afgarad.

“Si kastaba ha ahaatee, tan iyo markaas waan ka sii fogaanay qodobkaas. Waa inaan dib ugu laabannaa,” ayuu yiri.

‘Waa iskaashi, ee ma aha tartan’

Fidan ayaa sheegay inuu arrimahan kala hadlay kulamadii uu ku yeeshay Qatar, wuxuuna mar kale xaqiijiyay taageerada Turkiga ee dadaallada diblomaasiyadeed ee Doha.

“Amniga iyo nabadda Qatar, iyo sidoo kale amniga iyo xasilloonida gobolka, waxay sidoo kale dan u yihiin Turkiga. Sidaas darteed, sida arrimo badan oo kale, waxaan sii wadi doonnaa inaan arrintan kala shaqeyno dalalka Khaliijka iyo dalalka kale ee dunida Islaamka,” ayuu raaciyay.

Fidan ayaa Turkiga iyo Qatar ku tilmaamay laba dal oo leh xiriir taariikhi ah oo qoto dheer iyo iskaashi istaraatiiji ah oo xooggan, isagoo sheegay in saldhigga xiriirka labada dhinac la dhigay xilligii Amiirkii hore ee Qatar, Sheekh Hamad bin Khalifa Al Thani, oo geeriyooday Axaddii hore.

Isagoo tacsi u diray shacabka Qatar, Fidan wuxuu sheegay in Sheekh Hamad “uusan ahayn oo keliya hoggaamiye aragti dheer u lahaa Qatar, balse sidoo kale dunida Islaamka iyo dunida inteeda kale.”

“Wuxuu bixiyay wax-ku-darrooyin aad muhiim u ah oo wax-dhis leh. Maanta, gobolkeenna iyo meelo ka baxsan labaduba waxay weli ka faa’iideysanayaan wixii uu qabtay,” ayuu raaciyay.

Fidan ayaa sidoo kale ammaanay Amiirka Qatar, Sheekh Tamim bin Hamad Al Thani, doorka wax-ku-oolka ah ee uu ka ciyaaray gobolka iyo xoojinta iskaashiga Turkiga iyo Qatar ee wax looga qabanayo caqabadaha gobolka.

“Maanta waxaan aragnaa in tusaalaha wanaagsan ee iskaashiga Turkiga iyo Qatar, laga bilaabo Lubnaan ilaa Afgaanistaan, Afgaanistaan ilaa Suudaan, Suudaan ilaa Gaza, arrinta Falastiin iyo arrinta Iiraan, uu sii kasbanayo qiimeyn guud ahaan gobolka, isla markaana uu tusaale u noqonayo kuwa kale,” ayuu Fidan yiri.

“Gobolka waxaa looga baahan yahay iskaashi wax-ku-ool ah halkii uu ka jiri lahaa tartan, Qatarna waxay dadaal dhab ah ugu jirtaa yoolkaas,” ayuu raaciyay.

Fidan ayaa sheegay in dalalka Khaliijka, gaar ahaan Qatar, Sacuudiga, Imaaraadka Carabta, Kuwait iyo Cumaan, ay sameeyeen horumar weyn, iyagoo hormarinaya horumarinta iyo adeegyada dadweynaha, isla markaana dhisaya dowlado xooggan iyo magaalooyin heer caalami ah.