Mkuu wa sera ya mambo ya nje wa Umoja wa Ulaya, Kaja Kallas, amesema mkutano wa NATO unaofanyika Ankara ni wa muhimu sana wakati muungano huo wa ulinzi unakabiliwa na changamoto kubwa za kiusalama, akisisitiza kuwa mshikamano kati ya wanachama ni muhimu zaidi kuliko wakati mwingine wowote.
"Kwa kawaida kila mkutano hutajwa kuwa wa kihistoria, lakini kwa sasa ni kweli kwamba tunapitia kipindi ambacho uhusiano wa pande mbili za Atlantiki umekuwa chini ya shinikizo kubwa. Ndiyo maana kuonyesha umoja ni jambo muhimu sana, si kwa ajili ya muungano pekee, bali pia kwa ujumbe tunaoutuma kwa wapinzani wetu," Kallas alisema katika mahojiano na shirika la habari la Anadolu siku ya Jumatatu, kabla ya ziara yake nchini Uturuki ya Juni 29–30.
Alisema atasafiri pamoja na makamishna wa Umoja wa Ulaya wanaoshughulikia masuala ya upanuzi wa umoja huo na uhamiaji, kutokana na nafasi muhimu ya Uturuki katika masuala mbalimbali ya kisiasa na kiusalama duniani.
Kallas alisema ajenda kuu ya mkutano wa NATO ni kuongeza uzalishaji wa vifaa vya ulinzi, kuimarisha uwezo wa kujihami na kujadili hatua zaidi za kuisaidia Ukraine.
Akikataa pendekezo la kuanzishwa kwa jeshi la Umoja wa Ulaya, alisema nchi wanachama tayari zina majeshi yao ya kitaifa ambayo ni sehemu ya mfumo mpana wa ulinzi wa NATO.
"Haiwezekani kwa kila nchi mwanachama wa EU kuanzisha jeshi jingine litakalokuwa chini ya uongozi wa Umoja wa Ulaya," alisema.
Aliongeza kuwa vitisho vya usalama vinaathiri kanda, hivyo majibu yanapaswa pia kuwa ya kikanda. Alitoa wito wa kuongeza uwekezaji katika sekta ya ulinzi na kuimarisha uratibu kati ya nchi za Ulaya.
Kallas alisema EU na NATO zinaendelea kushirikiana kwa karibu ili kuepuka kurudia majukumu na zinafanya kazi ya kuimarisha mchango wa Ulaya ndani ya muungano huo.
Kulingana na Kallas, nchi wanachama zinahimizwa kufanya ununuzi wa pamoja wa vifaa vya kijeshi kwa kuwa baadhi ya teknolojia na mifumo ya ulinzi ni ghali mno kwa nchi moja kuimudu peke yake.
Pia alisisitiza umuhimu wa kujifunza kutokana na vita vya Ukraine, hasa katika maendeleo ya teknolojia mpya za kijeshi na mifumo ya kujilinda dhidi ya ndege zisizo na rubani.
"Tuna mengi ya kujifunza kutoka Ukraine kuhusu uwezo mpya wa kijeshi, hususan katika ulinzi dhidi ya ndege zisizo na rubani," alisema.
Uturuki ina nafasi muhimu katika kujenga amani
Kallas aliitaja Uturuki kuwa "jeshi la pili kwa ukubwa ndani ya NATO" na kusema nchi hiyo ina sekta imara ya viwanda vya ulinzi.
Aliongeza kuwa Uturuki ina nafasi muhimu sana katika usalama wa Ulaya na utulivu wa kikanda.
"Bila shaka tunahitaji kuendelea kufanya mazungumzo na Uturuki," alisema akiashiria yanayojiti katika eneo la Caucasus na mazingira mapana ya usalama.
Hata hivyo, alisema suala la Cyprus linaendelea kuwa mojawapo ya mada muhimu katika uhusiano kati ya Uturuki na Ubelgiji.
Alieleza kuunga mkono juhudi za Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, Antonio Guterres, za kuhimiza mazungumzo kati ya pande husika.
"Ninaamini kuwa suluhisho la amani litafungua milango ya kutatua changamoto nyingi," alisema.
Akisisitiza umuhimu wa Uturuki, alisema: "Uturuki ni mshirika wa kimkakati," akitaja ushirikiano katika masuala ya uhamiaji, utulivu wa kikanda na usalama.
Aidha, alisema Uturuki ina nafasi muhimu katika Mashariki ya Kati na eneo la Caucasus, pamoja na kuwa mshirika muhimu katika masuala ya miundombinu ya mawasiliano na ushirikiano wa kikanda.
"Tukiangalia kinachoendelea Mashariki ya Kati, Uturuki pia ina nafasi muhimu. Ziara hii inalenga kuona ni mambo gani tunaweza kufanya pamoja," alisema.
Walowezi wa Kiyahudi wanadhoofisha suluhisho la mataifa mawili
Akizungumzia Mashariki ya Kati, Kallas alisema Umoja wa Ulaya unaendelea kuunga mkono Wapalestina pamoja na suluhisho la kuanzishwa kwa mataifa mawili.
"Kinachoonekana sasa ni kwamba walowezi wenye misimamo mikali na ujenzi wa makazi mapya ya walowezi vinazidi kufanya suluhisho la mataifa mawili kuwa gumu kutekelezeka," alisema.
Aliongeza kuwa Umoja wa Ulaya umeendelea kuibua masuala hayo katika mazungumzo yake na Israel na bado unaamini mazungumzo ndiyo njia bora ya kutatua tofauti zilizopo.
Alipoulizwa kuhusu taarifa kwamba Waziri wa Mambo ya Nje wa Israel, Gideon Saar, amesema hatashirikiana naye, Kallas alisema mazungumzo bado ni muhimu.
"Hili ni suala gumu, lakini sidhani kama kutokubali kukosolewa ni jibu sahihi," alisema.
Alisisitiza kuwa mazungumzo ndiyo njia bora ya kuwasilisha wasiwasi na kuhakikisha sauti ya Umoja wa Ulaya inasikika.
Kwa mujibu wa Kallas, mazingira ya kimataifa yanazidi kuwa magumu na yanahitaji ushirikiano wa karibu zaidi kati ya washirika, jambo linalofanya ushirikiano na nchi kama Uturuki kuwa wa muhimu zaidi kuliko hapo awali.
Alisema utulivu wa kikanda ni moja ya sababu zinazofanya mazungumzo endelevu kati ya Umoja wa Ulaya na Uturuki yawe muhimu.
Alihitimisha kwa kusema kuwa hatua za Israel na kuendelea kwa ujenzi wa makazi ya walowezi zinazidi kufanya suluhisho la mataifa mawili kuwa gumu kufikiwa, huku akisisitiza tena umuhimu wa kimkakati wa Uturuki katika usalama wa kikanda, usimamizi wa uhamiaji na ushirikiano wa ulinzi.
