Wafanyabiashara katika soko kubwa zaidi la wazi la Kenya, Soko la Gikomba, wanahesabu hasara kubwa baada ya ubomoaji wa usiku kucha kubomoa sehemu za kitovu cha biashara isiyo rasmi, katika operesheni inayohusishwa na juhudi zinazoendelea za kurejesha ardhi ya kando ya Mto Nairobi.

Walioshuhudia wanasema tingatinga zilivamia Jumatatu usiku wa manane hadi Jumanne asubuhi, zikilenga vibanda—haswa katika sehemu ya kuuzia viatu yenye shughuli nyingi—baada ya notisi ya kufukuzwa kuisha, na kuacha bidhaa zikiwa zimeharibiwa na maelfu ya wafanyabiashara bila mapato.

Zoezi hilo linakuja licha ya maagizo ya awali ya mahakama kusitisha ufurushaji na kutaka hali ilivyo sasa kudumishwa ikisubiri kusikilizwa kesi hiyo kikamilifu, na hivyo kuzidisha mvutano kati ya mamlaka na wafanyabiashara wanaowatuhumu maafisa kwa kupuuza maagizo ya mahakama.

Uhai wa uchumi wa Nairobi

Soko la Gikomba linachukuliwa kama mojawapo ya soko kubwa zaidi la wazi la Afrika Mashariki na msingi wa uchumi usio rasmi wa Nairobi.

Inakaribisha wafanyabiashara na wafanyikazi wanaokadiriwa 100,000, kusaidia maisha kwa makumi ya maelfu ya familia.

Soko hilo ni maarufu sana kwa mitumba (nguo kuu kuu ), kando ya viatu, bidhaa za nyumbani, utengenezaji wa bidhaa na kutengeneza mnyororo muhimu wa ugavi kwa watumiaji wa kipato cha chini na cha kati kote jijini na kwingineko.

Wataalamu wa uchumi na makadirio ya ofisi ya mapato ya kaunti yameeleza kuwa Gikomba inachangia uchumi wa kila siku wa jiji wa mamilioni , na makumi ya maelfu ya wanunuzi na wafanyabiashara wanaofanya kazi kila siku, na kuifanya kuwa mojawapo ya maeneo yenye shughuli nyingi za kibiashara Nairobi.

Zaidi ya Nairobi, Gikomba inafanya kazi kama kituo cha ugawaji upya wa kikanda, na wafanyabiashara kutafuta bidhaa kwa ajili ya kuuza tena katika nchi jirani ikiwa ni pamoja na Uganda, Tanzania, Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo. Utawala wake katika nguo za mitumba unaifanya kuwa sehemu muhimu katika mitandao isiyo rasmi ya biashara ya kuvuka mipaka ya Afrika Mashariki.

Mipango ya kusasisha jiji

Wafanyabiashara wa soko hilo wamekuwa na msuguano wa mara kwa mara na mamlaka zinazodai kuwa miundo hiyo inakiuka hifadhi ya ardhi ya kando ya mto ambayo inatishia maisha hasa wakati mafuriko yanapotokea na kusababisha uharibifu wa mamilioni ya mali.

Mwezi uliopita, Rais William Ruto alitangaza mpango wa serikali wa kujenga soko la kisasa la shilingi bilioni 5 (dola milioni 40) ambalo wafanyabiashara watahamishiwa.

Wakati wa kampeni zao, Rais Ruto na Gavana wa sasa wa Nairobi Johnson Sakaja waliahidi kujenga masoko 20 ya kisasa jijini Nairobi kama sehemu ya mpango wa kiusasisha na kupunguza msongamano wa Jiji.