Mahakama Kuu ya Kenya yatoa uamuzi dhidi ya kuzima laini ya simu bila idhini

Mahakama Kuu nchini Kenya imeamua kuwa kufungwa kwa laini za simu za mkononi na waendeshaji na wadhibiti wa mawasiliano ni kinyume cha sheria, na hivyo kuashiria uamuzi muhimu kuhusu haki za kidijitali na ulinzi wa data za wateja nchini.

Katika uamuzi wake, mahakama iligundua kuwa hatua za Mamlaka ya Mawasiliano ya Kenya na waendeshaji wa mtandao wa simu za kuzima SIM Card bila kufuata utaratibu zilikiuka haki za kikatiba za watumiaji, ikiwa ni pamoja na kupata habari, mali na hatua za haki za kiutawala.

Uamuzi huo unafuatia ombi lililowasilishwa na mashirika ya kiraia na watumiaji walioathiriwa kufuatia kufungiwa kadi zao ambazo hazijasajiliwa au zilizosajiliwa kimakosa.

Katika miaka ya hivi karibuni, mamlaka za Kenya zimetekeleza sheria kali za usajili wa laini za simu , zinazohitaji watumiaji kuunganisha nambari zao za simu na hati za vitambulisho vya kitaifa.

Hakuna notisi ya kutosha

Kukosa kufuata mara nyingi kumesababisha mazoezi ya kitaifa ya kuzima laini hizo kwa wingi.

Walalamikaji walisema kuwa hatua hizi zilitekelezwa mara kwa mara bila notisi ya kutosha, taratibu za kukata rufaa, au ulinzi kwa watumiaji walio katika mazingira magumu—hasa wale walio katika maeneo ya vijijini au sekta zisizo rasmi ambao wanategemea sana muunganisho wa simu kwa huduma za kifedha kama vile Mpesa.

Mahakama ilikubali, ikisema kwamba ingawa serikali ina nia halali katika kudhibiti mawasiliano ya simu kwa usalama na kuzuia ulaghai, utekelezaji lazima ufuate taratibu za kisheria zilizo wazi na kuheshimu haki za watumiaji.

Kenya ina mojawapo ya mifumo ya simu iliyoendelezwa zaidi barani Afrika, ikiwa na makumi ya mamilioni ya SIM Card zinazotumika. Shughuli za ufuatiliaji wa utekelezaji mara kwa mara zimesababisha wengi kufungiwa laini, mara nyingi kufikia mamilioni wakati wa kampeni za uthibitishaji za nchi nzima.

Kielelezo kwa bara nzima

Makadirio ya tasnia yanaonyesha kuwa wakati wa kufungwa kwa usajili, sehemu kubwa ya laini za simu ambazo hazitumiki au zisizotii masharti zinaweza kufungwa ndani ya muda mfupi, hivyo kutatiza mawasiliano na ufikiaji wa pesa kwa simu kwa watumiaji wengi.

Wachanganuzi wa sheria wanasema uamuzi huo unasisitiza kuongezeka kwa umuhimu wa muunganisho wa simu kama huduma muhimu katika uchumi wa kidijitali nchini Kenya, ambapo simu za rununu ni muhimu sio tu kwa mawasiliano bali pia fedha, upatikanaji wa huduma za afya, na huduma za serikali.

Kesi hii inaweka kielelezo ambacho kinaweza kuathiri desturi sawa za udhibiti barani Afrika, ambapo serikali zinazidi kukaza sheria za usajili wa SIM Card huku kukiwa na masuala ya usalama.