Marekani inasema Zambia ilishindwa kuhusika katika mkataba mpya wa msaada wa afya unaosimamia zaidi ya dola bilioni 1 katika ufadhili wa Marekani, ikisema kuwa mawasiliano ya mara kwa mara kutoka Washington yamepuuzwa huku makataa ya Aprili 30 yakipita bila makubaliano.

Balozi wa Marekani anayemaliza muda wake Michael Gonzales alisema kushindwa kukamilishwa kwa mkataba wa makubaliano (MOU) kumeacha ufadhili ukiendelea kwa dharura.

Watetezi wa afya wameonya kwamba mpango huo unahusisha pesa na upatikanaji wa madini na unaleta hatari za kushiriki data.

Gonzales alikataa madai "ya kuchukiza na ya uongo" kwamba Washington ilikuwa inatishia kunyima msaada wa afya ya kuokoa maisha "isipokuwa tutapata madini muhimu", katika matamshi aliyotoa Alhamisi alipokuwa akijiandaa kuacha wadhifa huo.

'Tayari kujadiliana'

Msemaji wa rais wa Zambia Clayson Hamasaka alisema serikali itashirikiana na Washington kupitia njia za kidiplomasia.

"Tunashukuru kwa msaada tuliopokea kutoka kwa Marekani na nchi nyingine...Kama kuna wasiwasi wowote, tuko tayari kwa mazungumzo lakini hilo linapaswa kufanywa kupitia njia za kidiplomasia," Hamasaka alisema akijibu matamshi ya Gonzales.

Mkataba huo pia unahitaji takriban dola milioni 340 za ufadhili wa pamoja kutoka kwa serikali ya Zambia katika kipindi hicho, kulingana na rasimu iliyopitiwa na Reuters.

Gonzales alisema Washington ilikabiliwa na "ushirikiano usio na maana" kutoka kwa maafisa wa Zambia tangu Januari, huku simu zikiita bila kujibiwa na mikutano kufutwa, na kuzuia mazungumzo ya maana juu ya ushirikiano wa siku zijazo.

'Kuheshimu ahadi'

Mkataba huo ulipaswa kutiwa saini mwezi Novemba lakini ulikwama baada ya rasimu zilizofanyiwa marekebisho kusambazwa.

Gonzales alisema Marekani itaendelea kuheshimu ahadi yake ya muda mrefu kwa watu wa Zambia, ikiwa ni pamoja na kutoa dawa za kurefusha maisha na kuzuia maambukizi ya VVU kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto, lakini akaonya kuwa msaada mkubwa utategemea mageuzi madhubuti.