Waziri wa Mambo ya Nje wa Rwanda Jumamosi alimkosoa vikali rais wa Burundi kuhusu juhudi za kumwidhinisha Rais wa zamani wa Senegal Macky Sall kuwa mgombea wa Afrika katika nafasi ya katibu mkuu wa Umoja wa Mataifa.

Waziri wa Mambo ya Nje Olivier Nduhungirehe alielezea hatua hiyo kama "kasoro."

Alimshutumu Rais wa Burundi na mwenyekiti wa Umoja wa Afrika, Evariste Ndayishimiye, kwa kujaribu kushinikiza uidhinishaji huo kupitia Umoja huo kwa kutumia "utaratibu wa ukimya."

Utaratibu unaruhusu maamuzi kupitishwa ikiwa hakuna pingamizi zinazotolewa ndani ya muda uliowekwa.

Chombo cha kufanya maamuzi

Burundi ilitetea hatua hiyo, ikisema utaratibu wa ukimya ni chombo kilichoanzishwa cha Umoja wa Afrika cha kufanya maamuzi kinachotumika mara nyingi.

Tume ya Umoja wa Afrika ilisema siku ya Ijumaa kwamba nchi 20 wanachama zilivunja ukimya huo kufikia tarehe ya mwisho ya Machi 27, na hivyo kuzuia rasimu ya uamuzi unaomuunga mkono Sall.

Kufuatia matokeo hayo, Nduhungirehe alimshutumu Ndayishimiye kwa kujaribu "kuwalazimisha Waafrika wenzake kuidhinisha uvunjaji huu mbaya wa utaratibu."

"Haiwezekani kwamba shirika zima la bara linaweza kuchafuliwa au kuingizwa kwenye mzozo na mwenyekiti wake mwenyewe, ambaye amekuwa ofisini kwa hata miezi miwili," alisema katika chapisho kwenye X.

Senegal wanakanusha kuhusika

Katika taarifa yake, ujumbe wa kudumu wa Senegal katika Umoja wa Afrika ulisema Dakar "hajaidhinisha" kugombea kwa Sall kwa wakati wowote na hakuhusishwa na mpango huo.

Mwakilishi wa kudumu wa Burundi katika Umoja wa Afrika, Willy Nyamitwe, alikataa ukosoaji wa Rwanda, na kuuita "wa kusikitisha kwa sauti na mada" na kusema unaonyesha vibaya taratibu zilizowekwa huku akibinafsisha bila lazima kile alichokitaja kama mchakato wa kawaida wa kitaasisi.

Mzozo huo wa kidiplomasia unaonyesha mvutano mkubwa kati ya Rwanda na Burundi, ambao umeendelea tangu Burundi ilipofunga mpaka wake na Rwanda mapema 2024.

Kufungwa huko kulifuatia shutuma kwamba Rwanda inawaunga mkono waasi wa Burundi walioko Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo, shtaka ambalo Kigali inakanusha.

Wagombea wa Afrika

Nduhungirehe alisema upinzani kutoka kwa nchi wanachama unalenga kukataa kile alichokieleza kuwa ni mchakato mbovu unaokiuka kanuni zinazosimamia wagombea wa Afrika katika taasisi za kimataifa.

Sall bado yuko kwenye kinyang'anyiro cha kumrithi Katibu Mkuu wa sasa wa Umoja wa Mataifa Antonio Guterres, ambaye muhula wake wa pili unamalizika mwaka 2026, hata bila kuungwa mkono na Umoja wa Afrika.

Wagombea wengine ni pamoja na Rais wa zamani wa Chile Michelle Bachelet, aliyependekezwa na Brazil na Mexico; Mkuu wa Shirika la Kimataifa la Nishati ya Atomiki Rafael Grossi, aliyeteuliwa na Argentina; na mwanauchumi Rebeca Grynspan, makamu wa rais wa zamani wa Costa Rica.