Mhalifu wa kivita aliyepatikana na hatia nchini Uganda ametangaza vuguvugu jipya la waasi lililo na nia ya kuiangusha serikali katika jimbo la Ituri mashariki mwa Congo, na kusababisha tishio jingine la usalama katika eneo hilo lililokumbwa na vita.

Kuundwa kwa vuguvugu mashuhuri la Mapinduzi (CPR) na Thomas Lubanga, mzaliwa wa Ituri, kunakuja wakati jeshi la Congo linakabiliwa na msukumo usio na kifani wa waasi wa M23 wanaoungwa mkono na Rwanda maeneo mengine mashariki mwa Congo.

Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu ilipata hatia ya kwanza dhidi ya Lubanga mwaka 2012 kwa tuhuma za kuwaajiri watoto askari na kumhukumu kifungo cha miaka 14 jela.

Aliachiliwa mwaka wa 2020 na Rais Felix Tshisekedi alimteua kwenye kikosi kazi kuleta amani Ituri.

Kundi lililo na silaha

Lakini mwaka 2022 alichukuliwa mateka kwa muda wa miezi miwili na kundi la waasi, ambalo analaumu serikali, na sasa yuko nchini Uganda.

Katika majibu yaliyoandikwa kwa maswali kutoka Reuters, Lubanga alisema CPR ina wahusika wa kisiasa na kijeshi, wakiwemo watu wenye silaha katika maeneo matatu ya Ituri.

Kuleta amani katika eneo hilo "kunahitaji mabadiliko ya mara moja katika utawala na serikali," alisema, ingawa aliongeza kuwa kundi hilo halijaanzisha operesheni za kijeshi.

Haijulikani ni wapiganaji wangapi ambao Lubanga anaweza kuwadhibiti.

Usaidizi kwa M23 na waasi wengine

Wataalamu wa Umoja wa Mataifa mwaka jana walimshutumu kwa kuhamasisha wapiganaji kusaidia wanamgambo wa ndani na M23.

Urais wa Kongo haukujibu ombi la maoni yake siku ya Jumatatu.

Ituri imekumbwa na ghasia na makundi mbalimbali yenye silaha kwa miongo kadhaa.

Madaktari Wasio na Mipaka wiki iliyopita walielezea "kuongezeka upya kwa ukatili" ambao umeua zaidi ya raia 200 na kuwafukuza karibu watu 100,000 tangu mwanzoni mwa mwaka.

Wanajeshi wa Uganda wako Ituri kusaidia serikali kupambana na Allied Democratic Forces (ADF), ambayo ina uhusiano na Islamic State na kufanya mashambulizi ya kikatili katika vijiji.