| Swahili
UTURUKI
3 dk kusoma
Rais wa COP31 Kurum ahimiza kuchukuliwa hatua ili kubadilisha ahadi za hali ya hewa kuwa matokeo
Murat Kurum wa Uturuki ametoa wito wa kufanya COP31 kuwa 'COP ya Utekelezaji', kwa kubadilisha ahadi kuwa vitendo halisi kupitia majadiliano na uungaji mkono thabiti zaidi kwa nchi zilizo katika mazingira magumu.
Rais wa COP31 Kurum ahimiza kuchukuliwa hatua ili kubadilisha ahadi za hali ya hewa kuwa matokeo
Murat Kurum anatoa hotuba katika kikao cha ufunguzi wa COP31 katika Kituo cha Maonyesho cha Antalya mnamo tarehe 9 Novemba 2026. / AFP / َAA

Uturuki inaandaa Mkutano Mkuu wa COP31 chini ya urais wa Waziri wa Mazingira, Uhamiaji Mijini na Mabadiliko ya Tabianchi Murat Kurum, huku Waziri wa Mabadiliko ya Tabianchi na Nishati wa Australia Chris Bowen akiongoza mazungumzo.

Akihutubia kikao cha ufunguzi, Kurum alionya kwamba mvutano wa kijiografia na kisiasa, kutokuwa na uhakika wa kiuchumi na athari mbaya za hali ya hewa ni changamoto zinazohusiana.

"Sera ya hali ya hewa leo pia ni sera ya maendeleo. Ni sera ya chakula. Sera ya nishati. Sera ya mijini. Sera ya afya," alisema.

Kurum alisema Uturuki ilitaka COP31 iwe "COP ya Utekelezaji", inayoongozwa na mazungumzo, makubaliano na hatua.

"Huu ni wito wa Antalya: acha mazungumzo yakukue kadri migawanyiko inavyozidi kuongezeka. Rejesha uaminifu pale unapokabiliwa na mkazo. Weka rasilimali kazi kadri mahitaji yanavyoongezeka. Funga pengo kati ya ahadi zetu na maisha ya watu," alisema.

Alielezea "Ahadi ya Umeme Duniani ya 35-kwa-35" ili kuongeza sehemu ya umeme ya matumizi ya mwisho ya nishati duniani hadi asilimia 35 ifikapo mwaka 2035. Pia alizitaka nchi kutimiza ahadi za ufadhili wa hali ya hewa, ikiwa ni pamoja na kukusanya angalau dola bilioni 300 kila mwaka kwa nchi zinazoendelea ifikapo mwaka 2035.

Mkutano wa kilele wa hali ya hewa wa Umoja wa Mataifa COP31 ulifunguliwa Jumatatu katika jiji la Antalya, Mediterania, nchini Uturuki, huku viongozi wakitaka hatua za haraka kuhusu ahadi za hali ya hewa, nishati safi na usaidizi wa kifedha kwa nchi zilizo katika mazingira magumu.

Mkutano wa Novemba 9-20 unawaleta pamoja wawakilishi kutoka kote ulimwenguni kujadili kupunguza uzalishaji wa hewa chafu, kukabiliana na hali ya hewa na ufadhili.

Mazungumzo yanalenga fedha na mpito wa nishati

Bowen alitaka ushirikiano, akionya kwamba ongezeko la joto duniani litazidi lengo la Mkataba wa Paris la nyuzi joto 1.5 bila hatua za haraka.

"Sayansi ya hivi karibuni inatuambia kwamba tutazidisha 1.5. Lakini bado tunaweza kurudi ikiwa tutafanya kazi pamoja na kutenda kwa haraka, mshikamano na azimio," alisema.

Alibainisha kuwa uwekezaji wa nishati safi duniani ulifikia karibu dola trilioni 2.2 mwaka jana, karibu mara mbili ya kiasi kilichowekezwa katika mafuta ya visukuku, lakini alionya kwamba nchi zinazoendelea bado zilikuwa zikipambana kupata fedha za hali ya hewa.

"Nchi zinazohitaji fedha za hali ya hewa zaidi zinapata kidogo zaidi," Bowen alisema, akitaka ufadhili wa haraka na wa haki zaidi.

Pia alitangaza mipango na Kurum ya kufuata uamuzi uliolengwa unaolenga kuharakisha suluhisho za vitendo za hali ya hewa bila kurudia mazungumzo yaliyopo.

Mkuu wa hali ya hewa wa Umoja wa Mataifa ahimiza suluhisho za vitendo

Mkuu wa hali ya hewa wa Umoja wa Mataifa Simon Stiell alitaka COP31 iende mbali zaidi ya kuweka malengo na kutoa hatua madhubuti za kupanua nishati mbadala, kuimarisha gridi za umeme na kupunguza uzalishaji wa methane.

"COP31 lazima iongeze nguvu ya suluhisho," alisema.

"Kwa pamoja, hatua kuhusu methane na umeme ni mkusanyiko wa barafu wa sayari - unaoweza kupunguza nusu shahada kutoka kwa makadirio ya joto duniani," Stiell aliongeza.

Pia alizitaka nchi kuongeza fedha za kukabiliana na hali hiyo na kuheshimu ahadi zilizopo, akisisitiza kwamba mataifa yaliyo hatarini lazima yabaki kuwa kitovu cha mpito wa nishati.

CHANZO:َAA