Waziri wa Mazingira, Ukuaji wa Miji na Mabadiliko ya Tabianchi wa Uturuki Murat Kurum amesema mkutano wa kilele wa hali ya hewa wa COP31 utakaofanyika Antalya utaashiria mwanzo wa enzi mpya ya ushirikiano wa kimataifa, akisisitiza mbinu jumuishi ambapo "hakuna anayeachwa nyuma."

Akizungumza katika ufunguzi wa Mazungumzo ya 17 ya Hali ya Hewa ya Petersberg mjini Berlin siku ya Jumanne, Kurum aliangazia athari zinazoongezeka za mwingiliano wa migogoro ya kimataifa na dharura ya hali ya hewa na kusisitiza haja ya ushirikiano wa pande nyingi na uwekezaji katika vyanzo mbadala vya nishati.

Alisema matatizo ya hivi majuzi ya usambazaji wa nishati yamedhihirisha kuwa nishati za mkaa hazihakikishi usalama wa nishati, na hivyo kusisitiza umuhimu wa kubadilisha vyanzo vya nishati na kuharakisha uwekezaji katika nishati safi kwa utulivu na ustahimilivu.

Nishati safi na uhifadhi

Kurum alibainisha kuwa Uturuki imeongeza mara tatu uzalishaji wake wa nishati mbadala katika muongo mmoja uliopita na kuvutia zaidi ya dola bilioni 10 katika uwekezaji tangu 2022, na dola bilioni 20 za ziada zikilengwa na 2030.

Aliongeza kuwa angalau gigawati 8 za uwezo unaoweza kufanywa upya zitaongezwa kila mwaka hadi 2035.

Alisema Uturuki imeidhinisha uwezo zaidi wa kuhifadhi nishati kuliko nchi zote za EU zikijumuishwa tangu mzozo wa nishati wa 2022.

Kama rais wa COP31, Kurum alisema Uturuki inalenga kuweka mchakato huo kuwa kitaasisi na kutoa mkutano wa kilele wenye mwelekeo wa matokeo kwa msingi wa mazungumzo, maelewano na hatua.

Alitaja maeneo tisa ya kipaumbele, ikiwa ni pamoja na sifuri taka na uchumi wa mzunguko, usambazaji wa nishati safi na salama, uharibifu wa viwanda, ushindani endelevu, ulinzi wa bahari na mifumo ya ikolojia, usalama wa chakula, kilimo kinachostahimili hali ya hewa, miji inayostahimili, na ushiriki wa vijana.

Pengo la ufadhili wa tabianchi

Kurum alisisitiza kuwa nchi zilizoendelea lazima zitimize ahadi zao za ufadhili wa hali ya hewa, akitoa wito wa msaada mkubwa kwa Mfuko wa Hali ya Hewa ya Kijani na Mfuko wa kukabiliana na Hasara na Uharibifu.

Pia aliwataka washikadau wote kuwiana na "Ramani ya Barabara ya Baku hadi Belem" yenye thamani ya $1.3 trilioni.

Alisema Uturuki na Australia zina maono ya pamoja ya COP31, akiongeza kuwa Antalya itakuwa mwenyeji wa mkutano unaolenga kukuza ushirikiano mpana na ushirikishwaji.

"Kuna maono ya pamoja ya mafanikio kati ya Uturuki na Australia. Tunaleta pamoja mitazamo yetu tofauti, uwezo, na mahusiano katika huduma ya COP31," alisema. "Tunaamini kitu pekee ambacho hatuwezi kubadilisha kati yetu ni tofauti ya wakati."

Kurum pia alisema wanalenga kuendeleza matokeo muhimu yaliyopatikana katika Baku (Azerbaijan) na Belem (Brazil), akiongeza kuwa watafanya kazi na warithi wao wa Ethiopia ili kuhakikisha kuendelea kutoka COP moja hadi nyingine na kuweka kipaumbele mahitaji ya Afrika.

Uturuki itashirikiana na makundi yote na mashirika ya kiraia ili kuleta suluhisho za vitendo kwa changamoto halisi, alisema.

Ustahimilivu wa tabianchi unaohusiana na urejeshaji wa maafa

Kurum pia alisisitiza jukumu la Uturuki kama "mwezeshaji mzuri" katika migogoro ya kijiografia chini ya uongozi wa Rais Recep Tayyip Erdogan, akisema mbinu hiyo hiyo itaongoza mchakato wa COP31.

Kurum alisema migogoro itakuwepo kila wakati, na nchi lazima zijitegemee huku zikikidhi mahitaji ya nishati kupitia vyanzo safi.

Alibainisha maendeleo ya Uturuki katika kupunguza nishati ya mafuta, akisema kuwa karibu 60% ya uwezo wake uliowekwa sasa unatokana na nishati mbadala, na akasisitiza kujitolea kwa lengo la 2053 la uzalishaji wa net-sifuri chini ya uongozi wa Rais Erdogan.

Alisisitiza umuhimu wa kujenga miji inayostahimili hali ya hewa, akitoa mfano wa ujenzi wa miaka miwili wa Uturuki wa nyumba 455,000 zinazoathiriwa na hali ya hewa kufuatia matetemeko ya ardhi mnamo Februari 6, 2023, na kuongeza kuwa uzoefu huu unapaswa kushirikiwa ulimwenguni.

Pia alisisitiza kuongezeka kwa athari za hali ya hewa na haja ya kuongeza uelewa wa umma, hasa miongoni mwa vijana.

Kurum aliendelea kusema kuwa Uturuki inashikilia Urais wa COP31 huku Australia ikiongoza mazungumzo; pande zote mbili zinaratibu kwa karibu, na maamuzi hufanywa kwa ushirikiano kamili katika mchakato mzima.

Akizialika nchi zote kuhudhuria mkutano huo uliopangwa kufanyika Novemba 9-20 huko Antalya, Kurum alisema mkutano huo unaweza kuwa hatua ya mageuzi kwa utaratibu wa kimataifa unaojumuisha na kufanya kazi zaidi ikiwa utafaulu.

Mkutano wa kilele wa COP31 unatarajiwa kuwaleta pamoja wawakilishi kutoka takriban nchi 197 ili kuendeleza juhudi za kupunguza ongezeko la joto duniani, kupunguza utoaji wa gesi chafuzi, na kutekeleza malengo ya Mkataba wa Paris.