Chuo Kikuu cha Oxford kimeanza jaribio la kwanza la chanjo kwa binadamu iliyoundwa kukinga dhidi ya aina ya virusi vya Ebola ya Bundibugyo, na kuongeza matumaini ya mafanikio ya kimatibabu huku Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo ikipambana na mlipuko mkubwa zaidi wa ugonjwa huo uliorekodiwa duniani.

Jaribio la kliniki la Awamu ya kwanza, lililozinduliwa na Kundi la Chanjo la Oxford, litaandikisha watu wazima wa kujitolea wapatao 50 wenye afya njema nchini Uingereza.

Watafiti watatathmini kimsingi usalama wa chanjo hiyo huku pia wakipima kama inasababisha mwitikio wa kinga unaoweza kulinda dhidi ya virusi vya Ebola vya Bundibugyo.

Ikiwa itafanikiwa, chanjo hiyo itakuwa ya kwanza iliyetengenezwa mahsusi dhidi ya aina ya Bundibugyo, ambayo kwa sasa hakuna chanjo iliyoidhinishwa licha ya chanjo zilizopo za aina ya Ebola ya kawaida ya Zaire.

Awamu ya pili ya majaribio

Wanasayansi wanatarajia matokeo ya kwanza muhimu kutoka kwa jaribio hilo baadaye mwaka huu. Data ya awali ya usalama inaweza kupatikana ndani ya miezi miwili hadi minne, huku matokeo ya awali kuhusu mwitikio wa kinga yakitarajiwa ndani ya miezi mitatu hadi sita.

Matokeo chanya yangefungua njia kwa majaribio makubwa ya Awamu ya pili, ambayo yanaweza kutokea katika nchi zilizo katika hatari ya milipuko ya Ebola ya Bundibugyo.

Hata hivyo, kuthibitisha kwamba chanjo hiyo huzuia magonjwa kunaweza kuchukua muda mrefu zaidi. Ufanisi unaweza kuonyeshwa tu kupitia tafiti kubwa zinazofanywa wakati wa milipuko inayoendelea, ikimaanisha kuwa data ya ufanisi kamili inaweza kuchukua mwaka mmoja hadi miwili au zaidi kulingana na mwendo wa virusi hivyo.

Jaribio hilo linakuja huku Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo ikiendelea kupambana na mlipuko wa Ebola wa Bundibugyo unaokua kwa kasi.

Chanjo zilizopo

Mlipuko huo umeenea zaidi ya kitovu chake cha awali katika majimbo mengine, na kusababisha wasiwasi wa kimataifa na mwitikio mkubwa kutoka kwa mamlaka za afya za Congo, Shirika la Afya Duniani na mashirika washirika.

Chanjo zilizopo za Ebola, ikiwa ni pamoja na Ervebo ya Merck na regimen ya dozi mbili ya Zabdeno na Mvabea iliyotengenezwa na Johnson & Johnson, imeundwa kukinga dhidi ya aina ya virusi vya Zaire na haitarajiwi kutoa ulinzi wa kuaminika dhidi ya Bundibugyo.

Watafiti wanasema chanjo iliyofanikiwa maalum ya Bundibugyo ingejaza moja ya mapengo makubwa zaidi yaliyobaki katika mapambano ya kimataifa dhidi ya Ebola, ikiwapa mamlaka za afya zana inayolenga ya kudhibiti milipuko ya siku zijazo pamoja na utambuzi, matibabu na ufuatiliaji ulioboreshwa.