Mwanaharakati mkongwe wa haki za kiraia wa Marekani Mchungaji Jesse Jackson, mmoja wa watu wenye ushawishi mkubwa katika jamii ya Weusi, alifariki dunia kwa amani Jumanne asubuhi, familia yake ilisema katika taarifa. Alikuwa na umri wa miaka 84.

Jackson, mchungaji wa kanisa la Baptist, alikuwa kiongozi wa haki za kiraia tangu miaka ya 1960, alipoandamana na Martin Luther King Jr. na kusaidia kuchangisha fedha kwa ajili ya shughuli hiyo.

"Baba yetu alikuwa kiongozi mtumishi, sio tu kwa familia yetu, lakini kwa waliokandamizwa, wasio na sauti, na waliopuuzwa kote ulimwenguni," familia ya Jackson ilisema.

"Imani yake isiyoyumba katika haki, usawa na upendo iliinua mamilioni ya watu, na tunawaomba kuheshimu kumbukumbu yake kwa kuendelea kupigania maadili aliyoishi nayo."

Familia haikutaja sababu ya kifo, lakini Jackson alikuwa amefichua mwaka 2017 kwamba alikuwa na ugonjwa wa neva unaoendelea kuzorota wa Parkinson.

Alilazwa hospitalini kwa uchunguzi mnamo Novemba kuhusiana na hali nyingine ya kuzorota neva, kulingana na ripoti za vyombo vya habari.

Msemaji mahiri na mpatanishi aliyefanikiwa katika mizozo ya kimataifa, waziri huyo wa muda mrefu wa Kibaptisti alipanua nafasi kwa Waamerika wenye asili ya Afrika kwenye jukwaa la kitaifa kwa zaidi ya miongo sita.

Alikuwa mtu Mweusi mashuhuri zaidi kuwania kiti cha urais wa Marekani, huku majaribio mawili yakishindwa kukamata uteuzi wa Chama cha Democratic katika miaka ya 1980, hadi Barack Obama alipochukua wadhifa huo mwaka wa 2009.

Vita vya muda mrefu

Alikuwepo kwa nyakati nyingi za matokeo katika vita vya muda mrefu vya haki ya weusi nchini Marekani, ikiwa ni pamoja na Martin Luther King huko Memphis mwaka wa 1968 wakati kiongozi huyo wa haki za kiraia aliuawa.

Alilia hadharani katika umati wakati Obama akisherehekea uchaguzi wake wa urais wa 2008, na alisimama na familia ya George Floyd mnamo 2021 baada ya mahakama kumtia hatiani afisa wa zamani wa polisi kwa mauaji ya mtu Mweusi ambaye hakuwa na silaha.

Jackson alizaliwa Jesse Louis Burns mnamo Oktoba 8, 1941, huko Greenville, South Carolina, kwa mama kijana ambaye hajaolewa na mwanamasumbwi wa zamani wa kulipwa.

Baadaye alichukua jina la mwisho la baba yake wa kambo, Charles Jackson.

"Sikuzaliwa katika utajiri. Nilipachikwa koleo mikononi mwangu tangu mwanzo, "alisema mara moja.

Alifanya vyema katika shule yake ya upili ya kikoloni na kupata udhamini wa soka katika Chuo Kikuu cha Illinois, lakini baadaye alihamishiwa Chuo cha Kilimo na Kiufundi cha Weusi cha North Carolina, ambapo alipata shahada ya sosholojia.

Mnamo 1960, alishiriki katika maandamano ya ukaidi kwa kuketi kwa mara ya kwanza huko Greenville na kisha akajiunga na maandamano ya haki za kiraia ya Selma-hadi Montgomery mnamo 1965, ambapo alivutia umakini wa King.

Jackson baadaye aliibuka kama mpatanishi na mjumbe katika nyanja kadhaa mashuhuri za kimataifa.

Alikuwa mtetezi maarufu wa kumaliza ubaguzi wa rangi (apartheid) Afrika Kusini, na katika miaka ya 1990 alihudumu kama mwakilishi maalum wa rais kwa nchi za Afrika chini ya utawala wa Bill Clinton.

Misheni za kuwakomboa wafungwa wa Marekani zilimpeleka Syria, Iraq na Serbia.

Alianzisha Muungano wa Rainbow PUSH, shirika lisilo la faida lenye makao yake makuu Chicago lililolenga haki ya kijamii na uanaharakati wa kisiasa, katika 1996.

Ameacha mke na watoto sita.