Uturuki inalenga kugeuza shabaha za hali ya hewa kuwa hatua zinazoweza kupimika katika mkutano wa hali ya hewa wa Umoja wa Mataifa wa COP31 huko Antalya mwezi Novemba, Waziri wa Mazingira, Ukuaji wa Miji na Mabadiliko ya Tabianchi Murat Kurum amesema.

Akizungumza katika uzinduzi wa Ajenda ya Utekelezaji ya COP31 huko New York Jumatatu, Kurum alisema kipaumbele kilikuwa ni kutafsiri ahadi zilizopo kuwa matokeo halisi na kushinda vikwazo vya utekelezaji.

"Tuko hapa leo sio tu kuanzisha Ajenda ya Utekelezaji ya COP31, lakini pia kujadili pamoja jinsi tunavyoweza kuharakisha mpito kutoka kwa malengo hadi utekelezaji katika hatua za kukabiliana na hali ya hewa," alisema Kurum, ambaye anahudumu kama rais wa COP31.

Tukio hilo lilifanyika katika Ukumbi wa Baraza la Uchumi na Jamii la Umoja wa Mataifa wakati wa ziara yake kwa kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa.

Kurum alisema kulikuwa na makubaliano mapana kuhusu dharura ya janga la mabadiliko y atabia nchi, na kuongeza kuwa malengo ya pamoja tayari yameanzishwa na suluhisho zinazoweza kufanyiwa kazi zinapatikana duniani kote. Changamoto, alisema, ilikuwa ni kuweka suluhisho hizo katika vitendo kwa kuboresha upatikanaji wa fedha, kushughulikia mapengo ya uwezo na kulinganisha teknolojia na uwekezaji na mahitaji.

"Mbinu yetu katika mchakato huu inategemea kanuni tatu za msingi: Mazungumzo. Makubaliano. Vitendo. Kupitia mazungumzo, tunasikiliza mahitaji na vipaumbele tofauti. Kupitia makubaliano, tunatambua maeneo ya hatua za pamoja. Kupitia vitendo, tunataka kugeuza ushirikiano huu kuwa matokeo halisi," alisema.

Malengo ya utekelezaji

Ajenda ya Utekelezaji ya COP31 inajumuisha maudhui 10 ya kipaumbele, malengo sita ya kimataifa, mipango 11 na matokeo 13 ya kusaidia utekelezaji, ikigusia nyanja mbalimbali kuanzia nishati na viwanda hadi miji, chakula, bahari na afya.

Kurum alisema ajenda hiyo iliandaliwa kupitia mashauriano ya kina na nchi, mashirika ya kimataifa, taasisi za kifedha, wafanyabiashara na asasi za kiraia.

"Ajenda yetu ya Utekelezaji inaunganisha vipaumbele vya pamoja na malengo yanayoweza kupimika, mipango madhubuti na zana za utekelezaji," alisema.

Aliainisha malengo ya kimataifa ya mwaka 2035 katika nyanja zinazojumuisha matumizi ya nishati, taka, uchakataji wa taka na upunguzaji wa hewa ya kaboni.

"Tunalenga kuongeza sehemu ya umeme katika matumizi ya mwisho ya nishati hadi asilimia 35 ifikapo mwaka 2035. Kupitia Mpango wa Kimataifa wa Kusambaza Umeme wa COP31, tutaharakisha usambazaji wa umeme katika ngazi ya kimataifa," alisema.

Vipaumbele vingine ni pamoja na miji inayoweza kuhimili mabadiliko ya tabianchi, hatua za kulinda bahari na maeneo ya maji, usalama wa chakula na mifumo imara ya afya.

Kufuatia kipindi cha maswali na majibu, Kurum alisema mapendekezo ya washiriki yatasaidia kuunda maandalizi ya mkutano huo.

"Tulitathmini vikwazo vya utekelezaji, mahitaji na maeneo ambayo tunaweza kusonga mbele pamoja. Tutazingatia maoni na mapendekezo mliyotoa leo katika kazi yetu wakati wa mchakato unaoelekea Antalya," alisema.

"Hata hivyo, hatuichukulii Antalya kama kituo cha mwisho. Tunataka Antalya iwe hatua muhimu ya mabadiliko ambapo utekelezaji utaharakishwa kwa njia inayoonekana na inayoweza kupimika."

Mkuu wa masuala ya tabianchi wa Umoja wa Mataifa Simon Stiell, Naibu Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Selwin Hart, Rais wa COP30 Andre Aranha Correa do Lago, Mkuu wa Majadiliano wa COP29 Yalcin Rafiyev, Mkurugenzi Mtendaji wa COP31 Kushla Munro na Katibu Mkuu wa Shirika la Hali ya Hewa Duniani (WMO) Celeste Saulo pia walihutubia mkutano huo.

Mawaziri na manaibu mawaziri kutoka takriban nchi 20 walihudhuria mkutano huo pamoja na wawakilishi wa taasisi za kifedha za kimataifa.

COP31 itafanyika chini ya uenyekiti wa Uturuki katika Kituo cha Maonyesho cha Antalya kuanzia tarehe 9 hadi 20 Novemba.

Ushirikiano wa hali ya hewa wa Uturuki-EU

Kurum pia alikutana na Kamishna wa Ulaya wa Hali ya Hewa, Net-Zero na Clean Growth Wopke Hoekstra huko New York kujadili ushirikiano wa hali ya hewa wa Uturuki-EU na maandalizi ya COP31.

"Tunaona COP31 kama fursa muhimu ya kupeleka uhusiano wa hali ya hewa wa Uturuki-EU katika ngazi ya kimkakati zaidi na inayozingatia matokeo," Kurum alisema.

"Tuko tayari kufanya kazi kwa karibu na Tume ya Ulaya kwa COP31 ambayo inatafsiri malengo yetu ya hali ya hewa kuwa utekelezaji na ahadi kuwa hatua madhubuti."

Pia alitoa wito wa michango hai ya EU katika mkutano huo, mipango ya Ajenda ya Utekelezaji na malengo yake ya utekelezaji wa kimataifa.

"Tungependa Umoja wa Ulaya utoe mchango hai kwa COP31, mipango ambayo tumeunda chini ya Ajenda yetu ya Utekelezaji, na Malengo yetu ya Utekelezaji wa Kimataifa. Natumai mkutano wetu utaimarisha zaidi ushirikiano wetu," aliongeza.