Ahadi ya mgombea wa urais wa chama cha upinzani cha African Democratic Congress (ADC) Atiku Abubakar kurudisha ruzuku ya mafuta kama atachaguliwa imezua mjadala kwa wanaogombea urais nchini Nigeria.

Suala la ruzuku ya mafuta limeanza kujadiliwa tena katika taifa hilo lenye idadi kubwa ya watu kote barani Afrika.

Katika mahojiano ya hivi karibuni na waandishi wa habari, Atiku, ambaye alikuwa makamu wa rais katika serikali ya Rais Olusegun Obasanjo, ameshtumu kuondolewa mara moja kwa ruzuku hiyo na Rais Bola Ahmed Tinubu, akilaumu uamuzi hio kuchangia ugumu wa uchumi wanaokabiliana nao raia wengi wa Nigeria.

Atiku alikuwa makamu wa rais wakati serikali ya Obasanjo ilipoanza kupunguza ruzuku ya mafuta taratibu.

Sasa, anasema kuwa haihitaji wataalamu kumfahamisha kuhusu athari za kuondoa ruzuku ya mafuta. Analiona hili kwa gharama za maisha ambazo mamilioni ya raia wa Nigeria wanakabiliana nao.

Ahadi yake imevutia wengi mitandaoni, huku raia wengi wa Nigeria wakiunga mkono msimamo huo unaomhusisha na kuondolewa kwa ruzuku kutokana na gharama kubwa za usafiri na chakula.

Suala hili limemfanya Rais Tinubu na magavana wa majimbo 36 ya Nigeria kutangaza hatua zinazolenga kupunguza gharama za usafiri kuanzia Oktoba 1, 2026.

Inakumbusha maandamano ya Nigeria

Nigeria tayari ilikuwa imeanza pole pole kupunguza ruzuku ya mafuta 2012. Lakini suala hilo lilikwamishwa Januari 1, 2012, wakati Rais wa wakati huo Goodluck Jonathan alipotangaza kuondoa ruzuku hiyo.

Uamuzi huo ulisababisha maandamano kote nchini Nigeria na kwingine nje ya nchi.

Yakijulikana kama Occupy Nigeria, maandamano hayo yalikuwa moja ya maandamano makubwa katika historia ya hivi karibuni ya nchi hiyo.

Kuondolewa huko kunamaanisha lita moja ya mafuta itapanda kutoka naira 65 hadi naira 141 — bei ambayo ilikuwa inauzwa nchi jirani ikiwemo Niger, Cameroon, Benin na Chad.

Kwa raia wengi wa Nigeria, ongezeko lilikuwa na juu sana.

Waliandamana kulalamikia kile walichokiona kuwa ni moja ya faida chache wanazopata kama raia wa taifa linalozalisha mafuta.

Lakini serikali ikasema kuwa haiwezi kumudu ruzuku hiyo.

Nigeria ilikuwa imetumia $8 bilioni kwa ruzuku ya mafuta mwaka uliotangulia, kulingana na aliyekuwa gavana wa Benki Kuu wakati huo Sanusi Lamido Sanusi, ambaye kwa sasa ni Emir of Kano.

Kutimiza ahadi

Tinubu alishinda uchaguzi — na kutimiza ahadi.

Siku ambayo Tinubu aliapishwa Mei 2023, alitangaza kuondolewa kwa ruzuku ya mafuta na sarafu ya naira kuimarika.

Sera hizo mbili zilifuatwa na kuongezeka kwa mfumuko wa bei na bei ya mafuta, kutoka karibu naira 234 hadi naira 1,200 kwa lita moja.

Ongezeko hilo la bei ya mafuta liliongeza gharama za usafiri na chakula, kufanya maisha kuwa magumu kwa familia nyingi nchini Nigeria, kulingana na Atiku.

Ndiyo katika ahadi za kurudisha ruzuku iwapo atachaguliwa kuwa rais.

“Nataka kurudia nilichosema — nitarudisha ruzuku, nitarudisha,” Atiku alisema.

“Nigeria ina utajiri wa kutosha kutimiza maslahi ya raia wake.”

Pia alitetea msimamo wake baada ya mmoja ya wasemaji wake kuonekana kuhitalifiana na hilo, akisema kuondoa ruzuku kumesababisha raia zaidi wa Nigeria kuwa maskini kuliko wakati mwingine wowote katika historia.

Wakati wanasiasa wengine wanapojaribu kuunga mkono msimamo wa Atiku, ruzuku ya mafuta imeibuka tena katika mijadala ya kisiasa.

Suala hilo linaweza kuwa la msingi kwa uchaguzi wa urais wa Nigeria 2027 — na jaribio lingine la Atiku kutafuta urais.

Na huku uchaguzi wa Januari 2027 ukiwa karibu, swali ni kama raia wa Nigeria watavutiwa na ahadi ya Atiku ya kurudisha ruzuku au hatua za Tinubu zenye lengo la kupunguza maumivu ya kuondolewa kwake.