Gwamnatin Kenya da wasu ƙungiyoyi masu bayar da tallafi sun sanya hannu kan wani shirin kiyaye muhalli na dala miliyan 160, wanda aka tsara domin kare murabba'in kilomita 173,000 (wato hekta miliyan 17.3) na wasu daga cikin muhallin halittu mafi sarƙaƙiya kuma waɗanda ba a fiye lalata su ba a duniya.
Shirin Thamani Asili, wanda ke nufin “ƙimar halitta” a harshen Kiswahili, zai mayar da hankali kan muhimman yankunan da ke da ɗimbin halittu, tun daga yankin Great Rift Valley har zuwa Maasai Mara.
Waɗannan yankuna gida ne ga dubban giwaye, karkanda, zakuna da sauran nau'ukan dabbobi.
Bayanai da aka fitar a ranar Laraba sun nuna cewa shirin zai haɗa dala miliyan 80 daga wajen masu bayar da tallafi da dama, ciki har da magada waɗanda suka gaji ɗumbin arziki, Walton da Cargill, da kuma wani adadi makamancin haka daga gwamnatin Kenya cikin shekaru 10 masu zuwa.
Manufar kuɗin ita ce samar da sabbin yankunan kiyaye muhalli da kuma inganta yadda ake kula da wasu daga cikin yankunan da ake da su, ta hanyar amfani da tsarin “Project Finance for Permanence” (PFP), wato tsarin samar da kuɗaɗen dawwamammen tallafi ga ayyukan kiyaye muhalli.
Wannan tsari yana danganta samar da kuɗaɗen da wasu muhimman sauye-sauye a manufofin gwamnati.
Taimaka wa manoma
Sakatariyar Ma'aikatar Yawon Buɗe Ido da Namun Daji ta Kenya, Rebecca Miano, ta ce shirin zai taimaka wajen kare namun daji na ƙasar, tare da tallafa wa manoma da al'ummomin da ke rayuwa a yankunan da namun dajin suke.
Wani rahoto na baya-bayan nan daga Shirin Majalisar Ɗinkin Duniya kan Muhalli (UNEP) ya ambaci ƙididdigar da gwamnatin Kenya ta yi a baya, wadda ta nuna cewa kusan kashi 42% na GDP ɗin Kenya da kuma kashi 70% na ayyukan yi a ƙasar sun dogara da yanayi da albarkatun halitta ta wata hanya ko wata.
Tsarin PFP yana ƙara samun karɓuwa. Brazil da Gabon duk sun sanar da irin waɗannan yarjejeniyoyi a shekarar da ta gabata, yayin da ake shirya wasu makamantansu a Namibia da Botswana.
Ruth Masha, daga ƙungiyar The Nature Conservancy (TNC), wadda ta taimaka wajen tsara shirin, ta ce da farko shirin zai mayar da hankali kan muhimman yankuna huɗu.
Wurin ajiyar namun daji na Maasai Mara
Ɗaya daga cikin yankunan shi ne Tsavo, wanda ke da manyan wuraren shakatawa na ƙasa na Kenya, kashi 40% na giwayen ƙasar da kuma kashi 20% na karkanda baƙaƙe, waɗanda ke cikin haɗarin ƙarewa matuƙa.
Wani yankin kuma yana kudancin ƙasar, a kan iyaka da Tanzaniya. Wannan yankin ya haɗa da wurin ajiyar namun daji na Maasai Mara, kuma yana da alaƙa da yankin Serengeti.
Ana kuma sa ran shirin zai taimaka wa gwamnatin Kenya wajen matsowa kusa da cim ma burin duniya na kare kashi 30% na filaye da tekuna domin kiyaye halittu nan da shekarar 2030.
Ƙungiyar TNC ta kiyasta cewa a halin yanzu Kenya ta kare kusan kashi 20% zuwa 23% na waɗannan yankuna.
“Har yanzu akwai babban gibi, amma wannan shiri zai taimaka wajen rage yawancin wannan gibin,” in ji Ryan Bidwell, shugaban shirin PFP na ƙungiyar TNC.

























