Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya ayaa Talaadadii ku dhawaaqay inuu hakiyay wada shaqeynta iyo xiriirka uu la leeyahay dowladda federaalka ee Muqdisho.

Maamulku wuxuu ku eedeeyay dowladda dhexe inay faragelin ku heyso siyaasaddiisa gudaha isla markaana ay hubeyneyso maleeshiyaad loogu talagalay in xilka looga tuuro madaxweynaha maamulka, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen.

“Maamulka Koonfur Galbeed wuxuu u caddeynayaa shacabka Soomaaliyeed in ilaa laga helo dowlad federaal ah oo ilaalisa nidaamka federaalka iyo mabaadi’da wada noolaanshaha Soomaalida iyadoo la ixtiraamayo madaxbannaanida dowlad-goboleedyada, Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya uu xaqiijinayo inuu jarayo xiriirka uu la leeyahay dowladda federaalka sababo la xiriira faragelinta cad ee lagu hayo maamulka,” ayaa lagu yiri bayaan.

Tallaabadan ayaa timid iyadoo ismari-waaga siyaasadeed ee dalka uu sii socdo kadib wax ka beddel lagu sameeyay dastuurka oo soo afjaray muddo tobannaan sano ah oo ku-meel-gaar ah oo Soomaaliya jirtay.

Duulimaadyadii gudaha ee u dhexeeyay caasimadda Muqdisho iyo Baydhabo, oo ah xarunta maamulka Koonfur Galbeed, ayaa la joojiyay Talaadadii sababo la xiriira qalalaasaha siyaasadeed, sida ay sheegtay warbaahinta maxalliga ah.

Labada aqal ee baarlamaanka Soomaaliya ayaa horraantii bishan u codeeyay in dib u habeyn lagu sameeyo dastuurka qaranka, taasoo soo afjartay tobannaan sano oo xukun ku-meel-gaar ah.

Tallaabadan ayaa dhalisay dhaleeceyn xooggan oo ka timid mucaaradka iyo laba maamul goboleed -- Jubaland oo ku yaalla koonfurta iyo Puntland oo iskeed u maamusha -- kuwaas oo muddo afar sano ah khilaaf kala dhexeeyay dowladda dhexe.

Hoggaamiyeyaasha mucaaradka iyo qaar ka mid ah xildhibaannada ayaa ku doodaya in isbeddelladu aysan lahayn heshiis ballaaran, taasoo dhalisay su’aalo ku saabsan xasilloonida siyaasadeed.

Isbeddelladu waxay Soomaaliya ka wareejinayaan nidaam baarlamaan ah una wareejinayaan nidaam madaxweyne, taasoo u oggolaaneysa muwaadiniinta inay si toos ah u doortaan madaxweynaha iyo xildhibaannada, iyagoo beddelaya nidaamkii hore ee ku saleysnaa beelaha ee codbixinta aan tooska ahayn. Muddada xilka madaxweynaha iyo baarlamaanka ayaa sidoo kale laga kordhiyay afar sano ilaa shan sano.

Dastuurka cusub ayaa sidoo kale xoojinaya awoodda heer federaal, gaar ahaan arrimaha dibadda, isagoo mamnuucaya in maamul goboleedyadu ay si gooni ah u galaan heshiisyo caalami ah.