Turkiga ayaa dhammaystiray daraasadaha suuragalnimada iyo naqshadeynta ee xarun hawada sare ah oo ay ka hirgelinayso Soomaaliya, waxaana la bilaabay wejigii koowaad ee dhismaha, sida uu Talaadadii ku dhawaaqay Wasiirka Warshadaha iyo Teknolojiyadda Mehmet Fatih Kacir.

Horaantii isla maalintaas, Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa la wadaagay qorshaha Turkiga ee dhismaha xarunta hawada sare inta lagu jiray shir jaraa’id oo uu si wadajir ah ula qabtay Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, kaas oo ka dhacay Istanbul.

Hadallo uu siiyay wakaaladda wararka Anadolu oo ku saabsan faahfaahinta mashruuca, Kacir ayaa sheegay in xarunta laga dhisayo dhul loo qoondeeyay Turkiga gudaha Soomaaliya, iyadoo lagu saleynayo heshiis iskaashi oo ay labada dal kala saxiixdeen.

Isagoo xusay in dalalka ku yaalla dhul-baraha dhulku ay leeyihiin faa’iidooyin farsamo oo la xiriira helitaanka hawada sare, ayuu yiri: “Natiijada daraasadaha suuragalnimada ee la sameeyay awgeed, Soomaaliya ayaa noqotay gobolka ugu habboon ee lagu maalgelin karo xarun hawada sare.”

Wuxuu sheegay in shaqooyinka la xiriira ujeeddada “Helitaanka Hawada Sare iyo Xarun Hawada Sare” ee ku jirta Barnaamijka Qaranka ee Hawada Sare ay ku socdaan isku-duwidda Wasaaradda Warshadaha iyo Teknolojiyadda, iyadoo ay ka qayb qaadanayaan hay’adaha iyo ururrada khuseeya, gaar ahaan Hay’adda Hawada Sare ee Turkiga.

“Lahaanshaha xarun hawada sare ah ee Turkiga waa tallaabo istiraatiiji ah oo dalka ka dhigi doonta mid madax-bannaan, tartan geli kara isla markaana saamayn caalami ah ku leh hawlaha hawada sare,” ayuu yiri.

“Maalgelintani waxay leedahay faa’iidooyin muddo dheer ah iyo saameyn dhaqaale oo sarreeya marka la eego dhaqaalaha hawada sare.”

Kacir ayaa carrabka ku adkeeyay in maalgelintani ay ugu horreyn suurtagelin doonto in si buuxda oo madax-bannaan hawada sare loogu rido gaadiidka dayax-gacmeedyada ee lagu horumariyo Turkiga, isla markaana ay abuuri doonto nidaam warshadeed oo gudaha ah oo waara isla markaana tartan leh, gaar ahaan dhinaca teknoolojiyadda ridista.

Nidaamkan, oo ku sii ballaaran doona meelaha muhiimka ah sida matoorada gantaallada, teknoolojiyadda shidaalka, nidaamyada kicinta, qalabka teknoolojiyadda sare, avionics iyo kaabayaasha taageerada dhulka, ayaa xaqiijin doona in faa’iidooyinka teknoolojiyadeed ay noqdaan kuwo joogto ah isla markaana laga takhaluso ku-tiirsanaanta dibadda, ayuu hoosta ka xarriiqay.

Kacir ayaa sheegay in xarunta hawada sare ay yeelan doonto awood ay ugu adeegto suuqa ganacsiga hawada sare ee caalamiga ah.

‘Guul caalami ah oo taariikhi ah oo ku aaddan hawada sare’

Wuxuu xusay in xaruntu ay noqon doonto kaabayaasha istiraatiijiga ah ee u soo hoyn doona Turkiga dakhli, iyadoo loo marayo adeegyada ridista dayax-gacmeedyada ganacsiga ee sanad walba sii kordhaya, hawlaha tijaabinta iyo habraacyada isku-darka, isla markaana ay gacan ka geysan doonto horumarka Soomaaliya.

Isagoo sharraxaya in goobta Soomaaliya ee ku dhow dhul-baraha, jiritaanka xeebaha, xaaladaha cimilo ee ku habboon ridista sanadka oo dhan, iyo cufnaanta hoose ee isu-socodka hawada iyo badda ay bixiyaan faa’iidooyin waaweyn marka la eego badbaadada iyo hufnaanta ridista, Kacir ayaa sheegay in faa’iidooyinkan ay suurtagelin doonaan jadwal ridis oo dabacsan, taas oo ka dhigi doonta nidaamyada Turkiga kuwo si caalami ah u tartami kara.

Wuxuu adkeeyay in maalgelintani ay Turkiga ka dhigi doonto mid ka mid ah dalalka yar ee dunida leh goobahooda gaarka ah ee ridista hawada sare.

“Aad bay u yar yihiin dalalka dunida ee leh kaabayaal madax-bannaan oo ridista dayax-gacmeedyada,” ayuu xusay.

“Ka mid noqoshada Turkiga ee heerkan waa dhacdo taariikhi ah oo muujinaysa bislaansho teknoolojiyadeed, madax-bannaani istiraatiiji ah iyo sharaf caalami ah oo ku saabsan waaxda hawada sare,” ayuu yiri.

Ugu dambayn, ayuu raaciyay in xarunta hawada sare ay noqon doonto aalad istiraatiiji ah oo siinaysa Turkiga helitaan madax-bannaan oo hawada sare ah, xoojinaysa amniga qaranka, kobcinaysa awoodda warshadeed iyo tan teknoolojiyadeed, isla markaana dalka u qaadaysa heerka ugu sarreeya ee dhaqaalaha hawada sare ee caalamiga ah.