Baadariga Leo XIV ayaa Khamiistii sheegay in Turkigu kaalin muhiim ah ku leeyahay gudaha gobolka Mediterranean-ka iyo guud ahaan dunida, hadda iyo mustaqbalkaba, isaga oo ammaanay sida dalkaasi u qiimeeyo kala-duwanaanshihiisa gudaha.
Wuxuu sheegay in astaanta safarkiisa — buundada Dardanelle (Canakkale) — ay si cad u muujinayso doorka gaarka ah ee Turkiga. Leo wuxuu tilmaamay in kala-duwanaanta gudaha Turkiga ay ka mid tahay xooggiisa ugu weyn, isagoo sheegay in “buundadani marka horeba Turkiga isaga laftiisa isku xirto” ka hor intaanay u noqon xidhiidh u dhexeeya Aasiya iyo Yurub.
Wuxuu carrabka ku adkeeyay in bulshada dhabta ahi ku dhisan tahay “buundooyinka dadka isku xira,” xilli dunida qaybaheeda kala duwan ay sii kordhayaan kala-qoqobnaanta iyo mucaaradka xagjirka ah. Wuxuu sheegay in qaybo kala duwan oo Turkiga kamid ahi ay dhisayaan “isku-xirnaan dareenno kala duwan,” isla markaana isku mid ahaanshuhu uu noqon lahaa “hoos u dhac” dhaqan kasta.
Baadarigu wuxuu sheegay in bulshada Masiixiyiinta ee Turkiga ay doonayaan inay door wax-ku-ool ah ka qaataan midnimada dalka. “Waxay yihiin, waxayna dareemayaan qayb ka mid ah aqoonsiga dalka Turkiga,” ayuu yiri.
Wuxuu sidoo kale xusay muhiimadda qoyska ee bulshada Turkiga, isagoo sheegay in dhaqanka qoyska Turkigu “ka weyn yahay dalal badan,” oo ay taageeraan barnaamijyo dhowr ah.
Doorka isku xirka ee Turkiga
Baadarigu wuxuu rajo ka muujiyay in Turkigu sii ahaan doono xoog degganaansho iyo isu-soo dhowaansho ka dhex abuura dalalka gobolka. Wuxuu xusay in afar Baadari oo ka horreeyay — Paul VI, John Paul II, Benedict XVI iyo Francis — ay booqdeen Turkiga, taasoo muujinaysa sida Vatican-ku u qiimeeyo xiriirka dalka oo uu u doonayo wadashaqeyn dhinaca nabadda iyo dhaqamada kala duwan.
Wuxuu tilmaamay in safarkiisu ku soo beegmay 1,700 sano guuradii Golaha Nicaea (325 AD), oo ka dhacay dhulka maanta loo yaqaan Iznik, islamarkaana ahayd tiir muhiim ah oo taariikhda Masiixiyadda hore ah.
Digniinta dagaalka
Leo wuxuu ka digay in colaadaha caalamiga ah ay fure u noqon karaan dagaal adduunka saddexaad, isagoo leh: “mustaqbalka aadanaha ayaa halis ku jira.” Wuxuu sheegay in dunida la kulmeyso heer dagaal oo sare u kacay, oo ay wadaan istaraatiijiyado awood ciidan iyo dhaqaale oo dagaal hurinaya.
Baadarigu wuxuu ku boorriyay dalalka inay xoogga saaraan arrimaha aadanaha u baahan yihiin in si wadajir ah loo wajaho: nabadda, la dagaallanka saboolnimada iyo gaajada, caafimaadka, waxbarashada, iyo ilaalinta deegaanka. Vatican-ka, ayuu sheegay, wuxuu u diyaar garoobay inuu la shaqeeyo dawlad kasta oo ka go’an horumarinta karaamada iyo nolosha bani’aadamka.
