Turkiyya ta kammala shirye-shiryen gabatar da Yarjejeniyar Tsaro ta Haɗin Gwiwa ta Makka ga majalisar dokokin ƙasar domin amincewa da ita, a cewar ministan harkokin wajen ƙasar Hakan Fidan a ranar Alhamis yana mai jaddada cewa an tsara yarjejeniyar ce domin kare juna, kuma ba ta ba da izinin gudanar da ayyukan soji na kai hari ba kan wasu ƙasashe ba.
Fidan ya ce ya gabatar da cikakken bayani na ƙarshe game da yarjejeniyar ga Shugaba Recep Tayyip Erdogan a ranar Laraba, kuma Turkiyya na shirin aika yarjejeniyar zuwa majalisar dokokin ƙasar da wur-wuri.
"Da zarar an kai wa wata ƙasa da ke cikin yarjejeniyar hari, za a goyi bayanta domin kare ta. Wannan ba yarjejeniyar kai hari ba ce," in ji Fidan a wani taron manema labarai na haɗin gwiwa a Ankara tare da Mataimakin Firaminista kuma Ministan Harkokin Wajen Hungary, Anita Orban.
Ya ƙara da cewa Turkiyya ba za ta tura sojoji zuwa yankin wata ƙasa domin kai hari ba.
Ankara na duba yiwuwar ba da tallafin tsaro ga Saudiyya
Fidan ya ce shigar Turkiyya a taron Kwamitin Dabaru na Siyasa da Tsaro na Yarjejeniyar Makka da aka gudanar a Riyadh a ranar 5 ga Oktoba, ya samo asali ne musamman daga hare-haren da ake kai wa Saudiyya.
Taron ya kuma tattauna kan tsarin gudanarwar ƙawancen, ciki har da hedkwatar soji da sakatariya da kuma naɗa sabon sakatare.
Fidan ya ce yarjejeniyar ta samu ci gaba cikin sauri wajen kafa tsarin gudanarwa da fara aiki da ita duk da cewa a kwanan nan aka rattaba hannu a kai, yana mai cewa ƙasashen da ke ciki na nuna ƙudurinsu na ganin an samu sakamako mai inganci.
Ya ce Turkiyya da Pakistan sun tattauna kan irin tallafin da za a iya bai wa Saudiyya domin tunkarar hare-haren ƙungiyar Houthi ta Yemen, tare da jaddada cewa za a ci gaba da ƙoƙarin kawo ƙarshen rikicin Yemen ta hanyar zaman lafiya da tattaunawa.
Rahotanni da ke zuwa a yanzu sun nuna cewa, Ankara na nazarin ƙarfafa tsaro na musamman, ciki har da tallafin tsaron sararin samaniya.
Fidan ya yi gargaɗi game da tsanantar rikici a yankin Bahar Aswad
Dangane da yaƙin Rasha da Ukraine, Fidan ya yi gargaɗin cewa kada rikicin ya mayar da Bahar Aswad wani sabon filin daga.
"Bai kamata mu bari Bahar Aswad ya zama sabon filin daga ba," in ji shi, yayin da yake bayyana yaƙin a matsayin babban barazana ga zaman lafiyar yankin da ma duniya baki ɗaya.
Fidan ya ce tun daga lokacin da aka soma rikicin Turkiyya take aiki don hana faɗa ɓarkewa zuwa cikin Bahar Aswad, yana mai ambaton aiwatar da Yarjejeniyar Montreux da rawar da take takawa a Shirin Hatsi na Bahar Aswad.
Ya ce hare-haren Rasha da Ukraine da aka tsananta kafin hunturu sun ƙara shafar tsaron teku, ciki har da jiragen ruwa da jiragen ruwa mallakin Turkiyya da kuma waɗanda ke ɗauke da ma'aikatan Turkiyya.
Fidan ya kuma yi gargaɗin cewa hare-haren da ake kai wa jiragen ruwa na fararen-hula na barazana ga rayuka da dukiyoyi da hanyoyin ruwa da muhalli, yayin da katsewar jigilar hatsi na iya ta'azzara matsin lamba kan tsaron abinci, musamman a Afirka.
Turkiyya ta yi kira ga taimakon Gaza da sulhun siyasa
A kan Gaza, Fidan ya ce Turkiyya na ci gaba da ƙoƙarin diflomasiyya a matakan ƙasashen biyu da na yanki da kuma duniya don tallafa wa hanyoyin kawo ƙarshen rikicin da kuma kafa zaman lafiya mai ɗorewa.
Ya bayyana ƙara hanyoyin isar da kayan agaji da shigar da Kwamitin Ƙasa na Falasɗinu zuwa Gaza don ɗaukar nauyin gudanarwa da kuma tura Rundunar Tsaro ta Duniya a matsayin manyan matakai da ake buƙata.
Fidan ya kuma ce Turkiyya za ta ci gaba da ƙoƙarin diflomasiyya kan halin da ake ciki a Gaza da Yammacin Kogin Jordan, da kuma damuwar da ke tattare da Masallacin Ƙudus, yana mai jaddada cewa rikicin yana taimakawa wajen haifar da rashin zaman lafiya a yankin.
"Za mu ci gaba da hima a ƙoƙarin da muke yi da kuma mai da hankali kan sakamako," in ji shi.





















