Maamulka Trump ayaa ka fiirsanaya qorshayaal lagu qabsanayo ama lagu go’doomiyo Jasiiradda Kharg ee Iiraan, taas oo qayb ka ah dadaal ballaaran oo lagu cadaadinayo Tehran si ay dib ugu furto marin-biyoodka Hormuz, sida ay sheegtay Axios Jimcihii, iyadoo soo xiganaysa afar ilo oo xog ogaal u ah wada-hadallada.
Arrintan ayaa imanaysa iyadoo Aqalka Cad uu raadinayo habab uu ku daciifin karo xakamaynta Iiraan ee mid ka mid ah marin-biyoodka ugu muhiimsan ee ganacsiga caalamka.
Trump ayaa la sheegay inuu rumeysan yahay inuusan soo afjari karin colaadda si waafaqsan shuruudihiisa haddii aan la yareyn awoodda Iiraan ee carqaladeynta maraakiibta marinka.
Dhanka kale, qiimaha tamarta caalamka ayaa sii kordhaya.
Ciidamada Maraykanka bartilmaameed noqon kara
Jasiiradda Kharg, oo qiyaastii 15 mayl u jirta xeebaha Iiraan, waa xarun muhiim u ah warshadaha shidaalka dalka, waxayna maamushaa ku dhowaad 90 boqolkiiba dhoofinta shidaalka ceeriin.
Warbixintu waxay sheegtay in hawlgal kasta oo Maraykanku ka fuliyo jasiiradda uu ka dhigi karo ciidamada Maraykanka kuwo si toos ah ugu dhow khatar.
Sida uu sheegay mid ka mid ah ilaha, tallaabadan waxay u badan tahay inay timaaddo kaddib marka ciidamada Maraykanku sii wiiqaan awoodda Iiraan ee ku hareeraysan marinka Hormuz.
“Waxaan u baahanahay ku dhowaad hal bil si aan weerarro ugu sii wiiqno Iiraaniyiinta, kadibna u qabsanno jasiiradda oo aan uga faa’iidaysanno wada-hadallo,” ayuu yiri ishaasi.
Qorshahan ayaa sidoo kale u baahan doona in ciidamo dheeraad ah oo Maraykan ah la geeyo gobolka.
Saddex cutub oo ka tirsan ciidamada badda ee Maraykanka ayaa horey ugu sii jeeda halkaas, iyadoo Aqalka Cad iyo Pentagon-ku ay ka fiirsanayaan in ciidamo dheeraad ah la diro, sida uu sheegay sarkaal Maraykan ah.
Sarkaal sare oo ka tirsan maamulka ayaa sheegay in mudnaanta Trump ay tahay in dib loo furo marinka Hormuz.
“Wuxuu doonayaa in Hormuz furan noqdo. Haddii ay ku khasbanaato inuu qabsado Jasiiradda Kharg si taas loo gaaro, taas waa la samayn doonaa. Haddii uu go’aansado duullaan xeebeed, taasna waa la samayn doonaa. Laakiin go’aankaas weli lama gaarin,” ayuu sarkaalku u sheegay Axios.
“Mar walba waxaa jiray ciidamo dhulka jooga oo ku lug leh dagaallo xilligii madaxweyne kasta, oo uu ku jiro Trump. Waan ogahay in arrintan ay warbaahinta ku mashquulsan tahay, balse madaxweynuhu wuxuu samayn doonaa waxa uu u arko sax,” ayuu yiri sarkaal kale, isagoo adkeeyay in weli wax go’aan ah la gaarin.
Soo saarista shidaalka ‘ma aha mid Maraykanku xakameeyo’
Senator Tom Cotton ayaa sheegay in tallaabo kasta oo Iiraan ay ku xirto marinka Hormuz ay muujinayso daciifnimo halkii ay ka ahaan lahayd awood, isagoo xusay in Trump uu diyaariyay qorshayaal kala duwan oo xaaladdan ah.
Si kastaba, waxaa weli jira su’aalo ku saabsan in beegsiga Jasiiradda Kharg uu gaari karo ujeeddooyinka ballaaran ee Washington.
Inkasta oo jasiiraddu muhiim u tahay dhoofinta shidaalka Iiraan, qaar ka mid ah saraakiisha iyo falanqeeyayaasha ayaa ka digaya in qabsashadeedu aysan khasab ka dhigi doonin Tehran inay aqbasho nabad ku saleysan shuruudaha Trump.
Taliye hore oo ka tirsanaa ciidamada badda Mark Montgomery ayaa u sheegay Axios in hawlgal noocaas ah uu gelin karo ciidamada Maraykanka khatar weyn iyadoo aan la helin faa’iido istiraatiiji ah oo cad.
“Haddii aan qabsanno Jasiiradda Kharg, iyaguna waxay joojin doonaan qulqulka dhinaca kale. Ma ahan in aan xakameyneyno wax-soo-saarkooda shidaal,” ayuu yiri.
Montgomery ayaa sheegay in waddo ka khatar yar ay u muuqato mid macquul ah.
Aragtidiisa, kadib qiyaastii laba toddobaad oo kale oo weerarro ah oo lagu wiiqayo awoodda milatari ee Iiraan, Maraykanku wuxuu u badan yahay inuu u diro maraakiib dagaal iyo diyaarado marinka si ay u ilaaliyaan maraakiibta shidaalka, taasoo ka dhigaysa duullaan dhuleed mid aan loo baahnayn.







