Nchi 22 za Kiislamu na Shirika la Ushirikiano wa Kiislamu (OIC) zimekosoa vikali kile zilichoelezea kama ziara haramu ya waziri wa mambo ya nje wa Israel katika mkoa uliojitenga wa Somalia, Somaliland, zikisema ilikiuka uhuru wa Somalia na sheria za kimataifa.
Katika tamko la pamoja, OIC na wizara za mambo ya nje za nchi zilizotiwa saini zilisema zimetoa "kosoa lao kali juu ya ziara haramu hivi karibuni ya mwakilishi wa Israel katika mkoa wa 'Somaliland' wa Jamhuri ya Shirikisho ya Somalia tarehe 6 Januari 2026."
Ziara ya Waziri wa Mambo ya Nje wa Israel Gideon Saar "inaonyesha ukiukaji wazi wa uhuru na muundo wa kijiografia wa Jamhuri ya Shirikisho ya Somalia, na inaharibu taratibu zilizowekwa za kimataifa na Hati ya Umoja wa Mataifa," tamko liliweka wazi.
Katika kuthibitisha "kuunga mkono bila kuyumba kwao kwa uhuru, umoja, na uadlifu wa kijiografia" ya Somalia, waliosaini wametahadharisha kwamba "kuhamasisha ajenda za kutengana ni kutokubalika na kunatishia kuchochea mvutano katika eneo ambalo tayari ni dhaifu."
"Heshima kwa sheria za kimataifa, kutoingilia masuala ya ndani ya mataifa yaliyo huru, na kuzingatia tamaduni za kidiplomasia ni muhimu kwa utulivu wa kikanda na kimataifa," tamko lililotolewa Alhamisi liliongeza.
Israel inapaswa 'kubadilisha' uamuzi wake
Tamko pia liliipongeza Mogadishu kwa kujitolea kwake katika ushirikiano wa kimataifa kwa amani, diplomasia yenye kujenga na kuzingatia sheria za kimataifa, na liliweka wazi kwamba waliosaini wataendelea kuunga mkono hatua za kidiplomasia na kisheria za Somalia ili kulinda uhuru wake, kijiografia na utulivu kwa mujibu wa sheria za kimataifa.
Israel ilitangaza tarehe 26 Desemba kwamba rasmi ilitambua Somaliland kama taifa huru na mwenye mamlaka, ikawa nchi pekee iliyofanya hivyo.
Hatua hiyo ilipata ukosoaji mkali kutoka kwa nchi kadhaa, nyingi zikiielezea kama haramu na tishio kwa amani na usalama wa kimataifa.
Ikiitaka Israel ibadilishe msimamo wake, tamko la OIC lilibainisha kwamba Tel Aviv lazima "iheshimu kikamilifu uhuru wa Somalia, umoja wa kitaifa na kijiografia na kutimiza wajibu wake kwa kuzingatia sheria za kimataifa," na liliwahimiza kuondosha mara moja kutambua kwa Israel kwa Somaliland.
Somaliland, ambayo haijapata utambuzi rasmi tangu ilipotangaza kujitenga kutoka Somalia mwaka 1991, inafanya kazi kama mamlaka ya kiutawala, kisiasa na ya usalama kwa vitendo inayojitegemea, lakini uongozi wake haujafanikiwa kupata utambuzi wa kimataifa wa uhuru.
Tamko la pamoja limesainiwa na wizara za mambo ya nje za Aljeria, Bangladesh, Komoro, Jibuti, Misri, Gambia, Indonesia, Iran, Ujordani, Kuwait, Libya, Maldivi, Nigeria, Oman, Pakistan, Palestina, Qatar, Saudi Arabia, Somalia, Sudan, Uturuki, na Yemen, pamoja na OIC.
