Saa chache kabla ya majeshi ya Marekani na Israel kushambulia Iran, Waziri wa Mambo ya Nje wa Oman Badr Albusaidi alitoa tathmini nzuri kuhusu hatua iliyofikiwa ya mazungumzo kati ya maafisa wa Marekani na Iran katika kumaliza mkwamo wa nyuklia.
Albusaidi, ambaye alikuwa mpatanishi kati ya wajumbe wa Marekani na Iran, alitangaza kwamba masuala yote yatatatuliwa "kwa urafiki na kwa ukamilifu" ndani ya miezi mitatu.
Waziri wa Mambo ya Nje aliyataja mazungumzo ya hivi majuzi yaliyofanyika mjini Geneva kuwa ni wakati wa "mafanikio muhimu sana ambayo hayajawahi kufikiwa wakati wowote kabla" kati ya pande hizo mbili.
Lakini saa kadhaa baada ya tangazo lake, vikosi vya Marekani na Israel vilishambulia maeneo kadhaa ndani ya Iran, tukio linalofanana na kile kilichotokea baada ya mazungumzo ya mwezi Juni yaliyopita kati ya Tehran na Washington, ambayo yalimalizika kwa shambulio la pamoja la Israel na Marekani dhidi ya Iran.
“Jeshi la Marekani linafanya oparesheni kubwa na inayoendelea ili kuzuia utawala huu mbaya, mkali na haramu kutishia Marekani na maslahi yetu muhimu ya usalama wa taifa,” Trump alisema katika ujumbe wa video Jumamosi, akielezea operesheni kubwa dhidi ya Iran.
“Tutaharibu makombora yao na kuharibu kabisa uwezo wao makombora,” aliongeza, akidai kwamba Tehran ilikuwa ikijaribu kujenga tena mpango wake wa nyuklia licha ya shambulio la Juni, ambalo liliripotiwa kuharibu vinu vya nyuklia vya Iran kwa kiasi kikubwa.
Lugha ya Trump inaonyesha kuwa Marekani inalenga kugonga vinu vya makombora ya Iran, wataalam wanasema.
“Nilisikia milipuko kadhaa, inaonekana makombora yalirushwa kutoka anga za Iraq,” asema Ali Akbar Dareini, mtaalam wa kisiasa wa Iran aliye Tehran.
“Ilikuwa makombora ya Marekani,” amesema Mohammed Eslami, mchambuzi wa siasa katika Taasisi ya Chuo Kikuu cha Ulaya, akiongeza kuwa “tunahitaji kuona kilichotokea.”
Bado haijulikani majibu ya Iran yatakuwaje. Mwaka uliopita, kujibu mashambulizi ya Marekani na Israel, Iran ilishambulia kambi ya kijeshi ya Marekani nchini Qatar.
“Kisasi kinategemea kiwango cha pigo walilopata, lakini ni mapema mno kusema chochote,” Eslami anaambia TRT World, akiongeza kuwa Tehran inaweza “kuchagua uongozi mpya ikiwa ni lazima.”
“Iran inajiandaa kulipa kisasi na jibu kali dhidi ya utawala wa kizionist,” alisema Tasnim, kutoka Shirika la Habari linalohusiana na Jeshi la Walinzi wa Mapinduzi la Kiislamu (IRGC) la Iran, akimaanisha Israel.
Kulingana na vyombo vya habari vinavyohusiana na serikali ya Iran, Marekani ilishambulia makazi ya Kiongozi wa Juu Ali Khamenei katika wilaya ya Pasteur ya Tehran kwa takriban makombora saba.
“Wanaweza kuwa wamewaua maafisa wa juu wa IRGC na jeshi la kawaida tena,” amesema Eslami.
“Iran itaanza kurusha mfululizo wa makombora baada ya saa machache au hata kwa dakika,” amesema.
Alipoulizwa kama Iran ilikuwa imejiandaa kwa shambulio wakati wa mazungumzo ya Geneva, Eslami anasema wakati maafisa wa diplomasia wangeweza kuwa wanatarajia suluhu ya mazungumzo, “vikosi vya ulinzi vilikuwa tayari, nadhani.”
Mwandishi mmoja wa habari wa Iran ambaye yuko mjini Tehran, ambaye hakutaka kutajwa jina lake, anatarajia vita vya muda mrefu, lakini pia anasema kuwa Wairani wengi wana wasiwasi.
Mwandishi huyo anaelezea hali za barabarani kote Tehran akisema 'watu wengine walianza kuimba nyimbo za kupinga serikali mitaani.'
Lakini anaongeza kuwa 'Jamhuri ya Kiislamu bado itaendelea kuishi. Katika hali gani, siwezi kusema, lakini hawatapunguza nguvu. Hata kama watabidi kuwasha moto mkoa mzima, watafanya hivyo.'
Eslami anaelezea waandamanaji wanaopinga serikali kama 'sehemu ndogo ya idadi ya watu ya Iran,' ambayo ni 'wachache wenye sauti kubwa', wakati wengi wa Wairani watasimama kulinda bendera yao.'
'Kwa sasa, itakuwa jambo lisilo la busara kwa wapinzani kukusanyika mitaani. Serikali itawanyamazisha,' anasema.
