Wasiirka Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqul Insaanka ee Soomaaliya, Danjire Khadiija Maxamed Al-Makhzoumi, ayaa magaalada Baydhabo wada-hadallo xasaasi ah kula yeelatay ururrada haweenka ee maamul-goboleedka Koonfur Galbeed, iyadoo soo bandhigtay isbeddello sharci oo taariikhi ah oo dalka looga hirgeliyay si kor loogu qaado doorka haweenka.
Kulankan oo diiradda lagu saarayay caqabadaha nololeed, fursadaha, iyo xad-gudubyada ay la kulmaan haweenka deegaanka, ayaa yimid xilli Dowladda Federaalka ah ay riixayso sharciyo asaas u ah sinnaanta iyo ilaalinta xuquuqda qoyska.
Xubno ku hadlayay magaca ururrada haweenka ee gobollada Koonfur Galbeed ayaa wasiirka la wadaagay duruufaha gaarka ah ee ay wajahayaan, iyagoo dhanka kale bogaadiyay dedaallada wasaaradda ee dhanka ilaalinta xuquuqda aadanaha xilligan adag ee dalku uu ku jiro isbeddelada nidaamka dowladeed.
Wasiir Khadiija Al-Makhzoumi oo kulanka khudbad dhinacyo badan taabanaysa ka jeedisay ayaa faahfaahisay ujeeddada socdaalkeeda: “Waxaan magaalada Baydhabo ee xarunta KMG ah ee dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed kulan is-xogwareysi ah kula qaatay haweenka magaalada, aniga oo ugu horreyn ka dhageystay xaaladaha ay ku sugan yihiin, caqabadaha iyo duruufaha ku xeeran.”
Iyadoo dul istaagaysa shaqooyinkii u qabsoomay xukuumadda, ayay wasiiraddu intaas ku dartay in la meelmariyay shuruuc udub-dhexaad u ah ilaalinta haweenka.
“Waxaan warbixin ka siiyay guulaha ay gaartay Wasaaradda iyo tallaabooyinka aan u qaadnay sidii meesha looga saari lahaa tacadiyada ay haweenkeennu la kulmaan. Waxaa ugu weyn in markii ugu horreysay qoondada haweenka ee 30% si cad loogu daray Sharciga Doorashooyinka iyo Sharciga Axsaabta,” ayay tiri Wasiir Khadiija.
Sidoo kale, waxay xustay in Wasaaraddu ay ku guuleysatay ansixinta shuruuc culculus oo ay ka mid yihiin Sharciga Ka-hortagga Tacadiyada ka dhanka ah Jinsiga, Sharciga Ciribtirka Gudniinka Fircooniga ah, iyo Sharciga Arrimaha Qoyska, kuwaas oo dhammaantood dammaanad qaadaya xuquuqda asaasiga ah ee haweenka Soomaaliyeed.
Wasiir Khadiija ayaa soo bandhigtay qorsheyaasha mustaqbalka ee xukuumadda, iyadoo farriinteeda ku soo xirtay baaq dhiirrigelin ah oo ku aaddan xoojinta is-kaashiga bulshada. “Waxaan haweenka ku boorriyay midnimo, wadajir iyo iskaashi in looga gudbo caqabadaha na haysta, iyo inaan wadajirkaas ku gaarno himilooyinkeenna,” ayay raacisay.
Kulankan ayaa qayb ka ah dardargelinta qorsheyaasha dowladda ee wacyigelinta bulshada iyo baahinta barnaamijyada xuquuqul insaanka ee maamul-goboleedyada dalka.
